1 Comment

ጋኪ ሻሮቺን ይቅርታ የምንጠይቀዉ በምን መልክ መሆን አለበት?


ጋኪ ሻሮቺን ይቅርታ የምንጠይቀዉ በምን መልክ መሆን አለበት?

 

ባለፈው ስለ ንጉሳችን ጋኪ ሻሮቺ ወይም አዲዮ ጭኒቲ በካፋ ህዝብ ማዘናቸውንና ቀለበታቸውን በሀዘንና በንዴት ወደ ጎጀብ ወንዝ መወርወራቸውን አንስቼ ከህዝቡ አብራክ የወጡ ከፋፋዮችና ከሃዲዎች ከንጉሱ ጊዜ ጀምሮ ለጥቅማቸዉ ሲሉ በህዝባችን ህይወትና እድገት ላይ ያሳደሩትን ተፅእኖና በደል በማስታወስ አሁን በምንጀምረው አዲስ ጉዞ ከታሪክ ተምረን አንድነታችንን አጠናክረን መጓዝ ግዴታችን እንደሚሆነ ለማሳሰብ ሞክሬ ነበር።

 

በዚያ ፅሁፍ መጨረሻ ላይ ቃል እንደገባሁት መሠረት ዛሬ ደግሞ .“ንጉሳችን ጋኪ ሻሮቺን ይቅርታ መጠየቅ ያለብን በምን መልኩ መሆን አለበት”?

በሚል ርዕስ ቀጣዩን አቅርቤአለሁ።

 

እንደወትሮው አስተያየታችሁን የድጋፍ ሆነ የማስተካከያ በአድናቆት እቀበላለሁ። የምንዘጋጀዉ ለዴሞክራሲ ስለሆነ በቀና መንፈስ ገንቢ ትችቶችንና አስተያየቶችን መስጠትና መቀበል ባህሪያችን መሆን አለበት ብዬ አምናለሁ።

 

የኔ ፅሁፍ ንጉሱን ይቅርታ ስለመጠየቅ የመጀመርያ ሀሳብ እንዳልሆነ አውቃለሁ። ይልቁንስ ይህንን ጉዳይ እንዳነሳ ምክንያት የሆነኝ የዛሬ 15 ወይም 20 ዓመት ገደማ ቦንጋ ላይ ተደርጉ የነበረ ታላቅ የባህል ትዕይትን ያካተተ የይቅርታ ጥየቃ ስነ ሥርዓት ነው። በቦታው ባልገኝና ጊዜውን በትክክል ባላስታውስም ከስነስርዓቱ የተቀረፁትን አንዳንድ ፎቶግራፎችና ቪዲዮዎች አይቻለሁ። እጅግ የሚያስደስትና በመጥፋት ላይ ያሉትን የተለያዪ ባህሎቻችንን እንድናስታውስ እድል ያገኘንበት ነበር። ባህላችንን ለወጣቱ ትውልድ ለማስታወስና ለማስተላለፍ ሲባል በየዓመቱ ማዘጋጀት ቢከብድ አንኳን እንደ የዓለም ዋንጫ በየአራት አመት የሚደገም ቢሆን ብዙ ጥቅም አለዉ ብዬ አምናለሁ። (የባህል መምሪያ ማስታዎሻ ይያዝልኝ)

 

ወደ ዋናው ጉዳይ ስንመለስ በዚያን ጊዜ የይቅርታ አጠያየቁ በምን መልክ እንደቀረብ ያገኘሁት መረጃ ባይኖርም፣ ይቅርታ ከጠየቅን 15ና 20 ዓመት በኃላ በህዝባችን ህይወት እስካሁን ያየነው ምንም ለውጥ የለም። ይህን በማስታወስ ችግሩ ከይቅርታ አጠያየቃችን ሳይሆን አይቀርም በማለት ነው እንደገና ብንጠይቅ በምን መልኩ ቢሆን የንጉሳችንን ይቅርታ ማግኘት እንችላለን በሚል የዛሬውን ፅሁፍ ያቀረብኩት.

.

የይቅርታን ጥያቄ ንጉሱን ለመጠየቅ እስኪ በዓይነ ህሊናችሁ ንጉሱን በአካል አግኝተናቸዉ ከንጉሱ ፊት ተንበርክከን ይቅርታ እንደምንለምን አድርጋችሁ አስቡ። እኛም እንዲህ ብለን አዲይ ጋኪ ሻሮቺን ይቅርታ እንለምናቸዋለን። አባታችንና መሪያችን እራስዎን እስከመስጠት ሳይሳሱ የተፋለሙልን አባት፣ ራሳችንን ቀና አድርገን እንድንራመድ ምክንያት የሆኑልን፣ ቀድሞ አንዳንድ አባቶች በክፋትና በስስት ስለከዱዎትና ለግዞት ስለዳረግዎት ከኃላም ደግሞ ህዝቡን እንዲመሩ እድል የተሰጣቸዉ ከህዝቡ አብራክ የወጡ ልጆች ከጥቂቶች በስተቀር የራሳቸዉንና የአለቆቻቸዉን ጥቅም ብቻ በማየትና በማስከበር ህዝቡን በመክዳት እርስዎን ደግመው ስለከዱ ይቅርታ ያደርጉልን ዘንድ ከእግርዎት ስር በመንበርከክ አንጠይቆታለን።

 

ንጉሱም ተነሱ ልጆቼ:: ከተንበረከካችሁበት ተነሱ ብለው እስክንነሳ ከጠበቁ በኃላ እኔ በአካል ከናንተ ጋር ባልሆንም በመንፈስ ከእናንተ ጋር ስለሆንኩ እየሆነ ያለዉን ሁሉንም እመለከታለሁና ከኔ የተደበቀ ነገር የለም። ልጆቼ አባት በልጁ ቢያዝን ቢከፋ አንጀቱ ቢቆስል በስደት ቢማቅቅም እንኳን የልጁን መታረም እንጂ የልጁን ሞት አይመኝም:: ስለዚህ በእርግጥ አዝኛለሁ፣ በርግጥ አምርሬአለሁ ነገር ግን ለጥፋታችሁ ሙቱ፣ ጥፉ አላልኩም፣ እናንተ ግን እንደታረማችሁ አይቼ ይቅር እንዲላችሁ የሚያስችለኝን ነገር ይዛችሁ ስላልመጣችሁም ይቅርታየን ለማግኘት ገና ብዙ ይቀራችኃል። ጥያቄያችሁን በጥያቄ ልመልስና ለናንተ ያሉኝን የሚከተሉትን ጥያቄዎች መልሳችሁ ስትመጡ ሙሉ ይቅርታዬን ታገኛላችሁ።

 

1. በእኔ ያየ ይማር ነውና አሁንስ ከመካከላችሁ ከሃዲዎችን አስወግዳችሁ አንድ ሆናችኃል? ወይንስ እኔን አሳልፈው በመስጠታቸው የኔን ዙፋን ጠላት የሚያቀብላቸዉ መስሎ እንደታያቸው ራስ ወዳዶች አሁንም የህዝቤን ህሊውና ሸጠው ለራሳቸው ስልጣንና ዝና ሲሉ ህዝቤን የሚከፋፍሉ በመሃላችሁ ይገኛሉ? ከከሃዲዎች ፀድተን እጅ ለእጅ ተያይዘን ትከሻ ለትከሻ ገጥመን እርስዎ ለሞቱለት ለህዝባችን ህሊውና መከበር ለመሟሟት ተዘጋጅተናል ካላችሁ አንድ የይቅርታ ነጥብ እይዝላችኃለሁ።

 

2. ህዝቤ አሁን የመጣውን መልካም የለውጥ አስተሳሰብ ተሳታፊ እንዲሆንና አንደገና ወደጥግ እንዳይጣል ህዝቡን የማስተማርና የማደራጀት ሥራ ጀምራችኃል? ሥራው መካሄድ ያለበት በከተሞች ብቻ ሳይሆን በሁሉም ወረዳዎችና ቀበሌዎች መሆኑን አውቃችኃል? ሥራዎች መሰራት ያለባቸዉ በአዲዮ, ዴቻ, ግንቦ, ጋዋታ, ጨታ, ጨና, ሽሽንዳ, ጌሻ እና በእያንዳንዱ ወረዳ ከሚገኙ ቀበሌዎች በመጀመር መሆን አለበት። በቦንጋና፣ በወረዳ ዋና ከተሞች ሰርታችሁ፣ በእያንዳንዱ የወረዳ ቀበሌ ተስማርታችሁ በአሁኑ ጊዜ በመጣው ለውጥ ራሱን አዘጋጅቶ መሳተፍ ያልቻለ ህዝብ ወደጎን እንደሚጣል አስረድታችሁ ህዝቡ ተወካዮቹን የሚመርጥበት የምርጫ ጊዜ እስኪደርስ ሕዝቡን የሚያደራጁና የሚያዘጋጁ በህዝብ የታመኑ ተወካዮች አዘጋጅታችኃል? ወይስ ሌላ ሰው ከሌላ ክልል መጥቶ የእናንተን ሃላፊነት እንዲወጣላችሁ በመጠበቅ ቀኑን ውላችሁ. ሌሊት በሀሳብ ሳትጨነቁ ጣፋጭ እንቅልፋችሁን አየተኛችሁ ነዉ? እንቅልፍ እየወሰደን አይደለም ህዝባችንን በለውጡ የማሳተፉ ሀሳብ አንቅልፍ አየነሳን ነዉ። በስራ አለም ያለነው የካፋ ልጆች ሳይቀር የአመት ዕረፍታችንንም ቢሆን ወስደን ወደ ወረዳዎችና ቀበሌዎች ገብተን ህዝቡን ሴት ወንድ ወጣት ሽማግሌ ሳይቀር አሰባስበን በህዝቡ የታመኑ ተወካዮች ይዘን ህዝባችንን በአዲሱ ለውጥ ለማሳተፍ በማደራጀት አሁኑኑ ስራ ጀምረናል ካላችሁኝ ለይቅርታዬ ሁለተኛ ነጥብ እይዝላችኃለሁ።

 

3. ከላይ እንደጠቀስኩት እራሳችሁን አንድ አድርጋችሁ የህዝባችሁን ተወካዮች ካደራጃችሁ በኃላ እንደ አንድ ሰው በመነሳት ከድሮም በችግራችን ተባባሪና ለጥሪያችን ይደርሱልን ከነበሩት ከበስተደቡብ ከሚገኙት ቤንችና ማጂ ህዝብ ዘንድ በመሄድ፣ ከእነርሱ ጋር አንድነታችሁን አረጋግጣችሁ ከእነርሱ ተያይዛችሁ ደግሞ ወደ ምዕራብ ወደ ሻካ በማምራት ሁላችሁም እጅ ለእጅ ተያይዛችሁ ፍትህ ለማግኘት ሁለትና ሶስት ቀን ተጉዞ ወደ ክልል ከተማ የሚሄደዉን ህዝባችሁን ለማሳረፍ በአካባቢዉ የአስተዳደር መንግሥት አንዲቋቋም በጋራ ለመስራትና ማዕከላዊውን መንግስት ለመጠየቅ እና ለማስገደድ ቃል ትገባላችሁ? በዚህም በርትታችሁ ውጤት ካመጣችሁ ሶስተኛ የይቅርታ ነጥብ እይዝላችኃለሁ።

 

4. ህዝቤ እንግዳ ተቀባይ ነው፣ እግዚአብሄርን እንደመቀበል እንግዳውን በሙሉ ደስታ የሚቀበል ህዝብ እንደኔው እንደ ካፋና በአጠቃላይ አንደ ቤንች፣ ማጅና ሻካ ህዝብ የትም አላየሁም። ከዚህም የተነሳ በረሃብ፣ በድርቅና በተለያየ ምክንያት የመጡ እንግዶቹን ስያስተናግድ ቆይቷል። ይህንን ደግነት እንደውለታ ቆጥረው አብረዉ ተባብረዉ የሚኖሩ እንግዶች የነበሩ አሁን ደግሞ ነዋሪዎች የሆኑ ያሉን ስለሆን የህዝቤን ደግነት እንደጅልነት ቆጥረው ለመዳፈር የሚሞክሩ እንዳሉም አውቃለሁ። ካሁን በኃላ የልጅ ልጆቼ ቁጥር እየበዛ መጥቶ ለልጆቼ አንኳ የሚበቃ መሬት የለም። ይሄንን አገናዝባችሁ ሥራ አጥቶ ያለሥራ የተቀመጡትን ወጣት ልጆቼን በማህበር አደራጅታችሁ በቡድን መሬት ሰጥታችሁ የካፒታል (ገንዘብ) ድጋፍ አድርጋችሁ በጋራ ማልማትና ማደግ እንዲችሉ እሁን ያሉ አመራሮች በአስቸኳይ እንዲያስፈፅሙ ጥያቄ እያቀረባችሁ ነው? ይህ አሁን ባለዉ ሕግ ሙሉ መብቱ የተጠበቀ ጥያቄ ስለሆነ በአስቸኳይ ጠይቃችሁ ስታስፈፅሙ አንድ ትልቅ የይቅርታ ነጥብ እይዝላችኃለሁ።

 

ጥያቄዎቼ ብዙ ናቸዉ። ከላይ የጠየኳችሁ ግን ዋንኛና ወሳኝ ስለሆኑ ለነዚህ ለ4ቱ ጥያቄዎች መልስ ከሰጣችሁኝ ሙሉ ይቅርታየን በአባታዊ ፈገግታና የደስታ ፊት በኩራት አንደምሰጣችሁ አንድታዉቁልኝ አወዳለሁ። ሌሎችም ጥያቄዎች በርግጥ አሉኝ። ከቀሩት መሃል ላሁን 2 ጥያቄዎች እንድታውቋቸውና በተቻላችሁ ሁሉ እንድትሰሩባቸው በማለት አንደሚከተለዉ አጠይቃለሁ።

 

ሀ፣ በየዓመቱ በዞኑ መንግሥት አስተባባሪነት እንግዶች ከየወረዳዉና ከትላልቅ ከተሞች ከጅማ፣ ከአዲሳባ የተጋበዙበት የመስቀል በዓል በታላቅ ድግስ አንደሚከበር መረጃ ደርሶኛል። ለመሆኑ የዚህ በዓል አከባበር ትርግዋሜውና ቁምነገሩ ምንድነዉ? ከጊዜው ጋር ለመሄድ ሞክሩ አንጂ አንዴት ነዉ። ባህል ማክበርና ማስታዎስ አንዳለ ሆኖ በኔ ጊዜ ሳይሆን በራሳችሁ ጊዜ አኮ ነው ያላችሁት። ታዳጊ ህፃናት በትምህርት ቤት አንድ መፃፍ ለሶስት ተጋርተው አየተጠቀሙ እናንተ ሰንጋ ስትጥሉ የህሊና ፀፀት አይሰማችሁም? ወይስ እንደዚህ አይነት ችግር አንዳለ ከነጭራሹም አታውቁትም? ስለዚህ ከአሁን በኃላ ይሄ የመስቀል በዓል የዞኑና የወረዳው የህዝብ መሪዎች ተሰባስበው በዓመት ውስጥ ለህዝቡ ያስጨበጡትን የልማትና የእድገት ሥራዎች በይፋ ለሕዝብ የሚያሳዉቁበትና የሥራቸዉን ዉጤት ከህዝቡ ጋር በጋራ የሚያከብሩበት እንጂ ጥቂት ሰዎች በመስቀል በዓል ስም አግባብ በለሌዉ መንገድ የህዝቡን በጀት የምበትኑበት አንዳይሆን ለማድረግ መታገል አስባችሁ ታውቃላችሁ? ። ከሩቅ ለበዓሉ የሚጋበዙ እንግዶችም ለዚህ አሳፋሪ ተግባር አንደማትሳተፉ ግልፅ አድርጋችሁ የበዓሉ አከባበር ምክንያት በልማትና በህዝብ አገልግሎት ዉጤት ላይ አንዲያተኩር የበኩላችሁን ጫና አድርጉ። ገበሬዉ አንኳን ለፍቶ ያጨደዉን እህል የላቡን ዉጤት ይዞ ነው የመስቀል በዓል የሚያከብረዉ። ትርጉም የሌለዉ ድግስ ትርጉም ባለዉ መተካት አለበት።

 

ለ፣ በኔ ጊዜ የካፋ ምድር አጅግ ዉብ ነበረች። ጫካዋ፣ ሜዳዋ፣ ጋራ ሸንተረሯ፣በዉስጡ የሚመላለሱ ስፍር ቁጥር የሌላቸዉ አራዊት ስንቱ ተነግሮ ያልቃል። አሁንማ ሳያት ያ ጥቅጥቅ ያለዉ ጫካ መንምኖ ተራቁቶ፣ እነዚያ የተለያዩ የዱር አራውቷ አልቀዉ ባዶዋን ቀርታለች። በብዙ አራዊት ብዛት ይታወቅ የነበረዉን የጎጀብ ሸለቆን ብመለከት አሁን ከእርሻ ዉጭ ሌላ አይታይም። ዉሽዉሽም ወርጄ የድሮን ጫካ ለማየት ብሞክር ጫካዉ ተራቁቶ ለአይኔ አንግዳ በሆነ እፀዋት ተተክቷል። አፀዋቱ የሻይ ተክል ነዉ አሉኝ። ከድሮም ከካፋና ለተፈጥሮዋ ከካፋ የመነጨና ከደናችን የተገኘዉ፣ ደንን በሙሉ ሳያራቁቱ ማልማት የሚቻለዉ የቡና ተክል ነበረ። ይሄንን ሻይ የተባለዉን ባይተዋር አፀዋት አምጥታችሁ ደኑን ማራቆታችሁ አጅግ አሳዝኖኛል። መቼስ ይህ መሆኑ ካልቀረ ከጎጀቡ አርሻም ሆነ ከዉሽዉሽ ሻይ በሚገኘዉ ገቢ የሕዝቤን ህይወት መቀየር ከተቻለ በጎ ነዉ። ትምህርት ቤቶች ለልጆቼ ከተሰሩ፣ መድሃኒት አዋቂ የሚያክምበት መታከሚያ ሆስፒታል በየቀበሌዉ ከተሰራ፣ ሕዝቤ መገናኛ መንገድ ከተሰራለት፣ ንፁህ ዉሃ ከጠጣ፣ ጨለማዉን ፈካ የምያደርግለት መብራት ከተዘረጋ ለበጎ ነው ብዬ ሳልጨርስ፣ ልማቶቹ የዉሽዉሽም ሆነ የጎጀብ የካፋ ህዝብ አይደሉም አሉኝ። የማን ነው ብዬ በድንጋጤና በመገረም ብጠይቅ ችግሩ ባለቤታቸዉ አይታዎቅም አሉኝ። የህዝቡ ያልሆነ ባለቤቱ የማይታወቅ ልማት በኔ ምድር በካፋ? ቀለበቴን ቀደም ስል በደረሰብኝ ክህደት የተነሳ ባልወረዉር ይሄ በራሱ ቀለበት የሚያስወረዉር ነው። ስለዚህ ሕዝቤ በቀጥታ ባለቤትነቱን አረጋግጦ ወይም በቀጥታ ካልሆነ ደግሞ በተዘዋዋሪ ሕጋዊ ቀረጥ በመሰብሰብ የልማቱ ተጠቃሚ አንዲሆን በህጋዊ መንገድ መፋለም ይጠበቅባችኃል።

 

ሌሎች ያዘንኩባቸዉ የግል ቁጭቶችም አሉኝ። አነርሱን ሌላ ጊዜ አነግራችኃለሁ።

አስከዚያ አደራችሁን በተለይ ከላይ በጠቀስኳቸዉ 4ቱ ነጥቦች ላይ በማተኮር ዉጤት ካገኛችሁና ካኮራችሁኝ ሁሉንም ሃዘኔን ይቅር ብዬ ከግንባራችሁ እንቱፍ ብዬ በራሴ ስም ብቻ ሳይሆን በአባቶቼ በጋሊ ጋፎቺ፣ በጋዬ ነቾቺና ቀድመዉ ባለፉት ነገሥታት ሁሉ ስም መርቄ፣ አርግማኔን በምርቃት ተክቼ ፍፁም በሆነ ልብ ይቅር አንደምላችሁ አትጠራጠሩ። አደራ የምለዉ ግን ጊዜዉ አሁን ነዉ። አዝመራዉን ጠብቆ ያላረሰና ዘሩን ልክ በወቅቱ ያልዘራ ገበሬ አዝመራዉን ጠብቆ በሰዓቱ ከዘራ ገበሬ አኩል ምርት አያገኝም። ስለዚህ ጊዜዉ አሁን ነዉና። በዚህ በአዲሱ ለዉጥ ህዝባቸዉን ለማሳተፍ በየክልሉና በየዞኑ ያሉ ኢትዮጵያውያን ከዳር አስከዳር አየተሯሯጡ ነው። ካሁኑ ካልተሯሯጣችሁ ህዝባችሁ ከጎን ተጥሎ የበለጠ አንደምታስከፉኝ እወቁ።

 

ችግራችሁንና የህዝቡን በልማት ኋላ መቅረት ካሁን በኋላ በማንም ማሳበብ አትችሉም። ተጠያቂዎቹ አናንተና አናንተ ብቻ ናችሁ። በዉጭ ኃይሎች የማሳበቡ ጊዜ አብቅቷል።

ቀና አስተሳሰብ ካላቸዉ ለእድገቱ ቁጭትና ቅንዓት ካላቸዉ ከልጆቹ የተሻለ የህዝቡን ችግር የሚያውቅም የሚፈታለትም የለምና እራሳችሁን አሳምናችሁ ካሁኑ ሥራ ጀምሩ። አስተማሪዎች የቅዳሜና አሁድ አረፍታችሁን መስዋዕት አድርጉ። በከተማ ያለዉን ህብረተሰብ ካደራጃችሁ በሗላ፣ የቅዳሜና የአሁድ እረፍታችሁን በገጠር የቀበሌዉን ህዝብ በማደራጀት ላይ አሳልፉ። በመንግስትና በግል ኩባንያ ተቀጥራችሁ የምትሰሩ የካፋ ልጆች የዓመት እረፍታችሁን ወስዳችሁ ከገጠር ቀበሌ ህዝቡን በማስተማርና በማደራጀት ላይ አዉሉ። ከባድ አይደለም። የደረሳችሁበት ታውቃላችሁ፣ ለመሰረተ ትምህርት በየቀበሌዉ ዘምታችሗል ። ከናንተ ዉጭ ማንም የራሳችሁን ሥራና ሀላፊነት ሊወጣላችሁ አይችልም።

 

በእርግጥ አንደሚሰማዉ ከሆነ በሀገር ደረጃ የተደራጁ ለሁሉም አትዮጵያዊ አንሰራለን የሚሉ ሃገራዊ ድርጅቶች አሉ። አነዚህ ሃገራዊ ድርጅቶች የካፋን የቤንች የማጂን የሻካን ልዩ ችግር ሊያዉቁ አይችሉም። በኢትዮጵያ ያለዉን 100 ሚልዮን ህዝብ አንወክላለን ካሉ በሌላም ዓለም አንደምናየዉ ጊዜያቸዉን በብዛት የምያዉሉት የህዝብ ብዛት ካለበት ብዙ ድምፅ ከሚያገኙበት አካባቢ አንጂ እናንተ ጋር በ3 እና 4 ሚልዮን ህዝብ ላይ ጊዜአቸዉን አያጠፉም። ለናንተ ጊዜ ቢሰጡ አንኳን ድርጅቶቹ ትልቅ አንደመሆናቸዉ የተነሳ አብዛኛዉን የኢትዮጵያ ህዝብ የሚመለከት አጠቃላይ አጀንዳ አንጂ የህዝባችሁን ልዩ ብሶትና ጥያቄ አማክለዉ አያራምዱም። ስለዚህ የራሳችሁ የሆነ የህዝብ ድርጅት ኖሯችሁ በድርጅቱ በኩል የናንተን ጥቅም ማስከበርና ጥያቄያችሁን ማስመለስ ትችላላችሁ። ድርጅታችሁም አናንተን በመወከል የናንተን ብሶት ይረዳሉ፣ ጥያቄአችሁን ይመልሳሉ ብሎ ከሚያምናቸዉ ድርጅቶች ጋር አብሮ አንዲሰራ ማድረግ ትችላላችሁ። የህዝባችሁን ድምፅ የሚወክል ያልተከፋፈለ አንድ ጠንካራ ድርጅት ለደቡብ ምዕራብ አትዮጵያ ህዝብ ማለትም ለካፋ፣ ለቤንች፣ ለማጅና ለሸካ መኖሩ ግን አጅግ ወሳኝ ነው። የህዝባችሁን ድምፅ የያዘ የራሳችሁ ድርጅት ሲኖራችሁ ሌሎች አገራዊ ሆነ አከባቢያዊ ድርጅቶች ለህዝቡ ድምፅና ወንበር ሲሉ ድርጅታችሁን ፍለጋ ይመጣሉ። ከእነዚያም መሃል የህዝባችሁን ጥቅም ማስከበር የሚችለዉን ድርጅት መርጣችሁ በመጣመር አብራችሁ መስራት ትችላላችሁ።

 

ለዛሬው ለናንተ ያለኝን ጥያቄና ምክር በዚህ ላብቃ። አናንተም ግዴታችሁን ተወጥታችሁ ወደኔ የምትመለሱበትን ቀን እኔም በአባታዊ ፈገግታና ደስታ ሙሉ ይቅርታዬን የምሰጣችሁን ቀን እግዚአብሔር ያቅርብልን በማለት አዲዮ ጋክ ሻሮቺ ከኛ ተለዩን። አኛም የሃዘን አይሉት የደስታ የተደበላለቀ ስሜት አየተሰማን ወደያለንበት ለመመለስ ጉዞ ጀመርን። በጉዟችንም የንጉሡን ጥያቄዎች ለመፈፀምና ለህዝባችን ህሊውና መከበር የሚያስፈልገዉን ሁሉ አድርገን ከዚያም በኩራት ተመልሰን ያንን ሁሉ ለጋኪ ሻሮቺ ነግረናቸዉ ሙሉ ይቅርታቸዉን አንድንቀበል ቃል ገብተን ሥራ የምንጀምርበትን ቀጠሮ ለሳምንት ይዘን ተመለስን።

 

አንግዲህ ህልም በሉት ምኞት፣ ከቀድሞዉ ንጉሳችን ከጋኪ ሻሮቺ ይቅርታ ያስገኙልናል ብዬ ያሰብኳቸዉን አነዚህን ነጥቦች አቅርቤአለሁ። አይናችሁን ሰጥታችሁ በርዝመቱ ሳትሰላቹ ስላነበባችሁ አጅግ አመሰግናለሁ። በዉስጣችሁ መጠነኛ እሳት አንደተጫረ ተስፋ አደርጋለሁ።

ከአማኑኤል ካርሎ ጋኖ

ካፋ ሚዲያ Kaffamedia

Advertisements
Leave a comment

ሁሉም ያልፋል ሼሁ ግን ዳግም በህይወት የኢትዮጵያን ምድር ኣይረግጧትም በተለይ የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያን ምድር::


 

ኢትዮጵያን ከኣየርዋ እስከ ከርሰ ምድሯ ጠንቀው የሚያውቋት ሼህ ኣላሙዳን ከእስር ተፈተው ወደ ኢትዮጵያ የመጡ ቀን ነገሩ እንደዚህ ግልብጥብጥ ብሎ ሲጠብቃቸው ምን ይሉ ይሆን??? የሚል ቪድዮ ኣዳመጥኩና የመጣልኝን ሀሳብ በተለይ ሀብቱን ሙጥጥ ኣድርገው ባዶ ያስቀሩት የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝብ ትዝ ኣለኝ ተፈተው ቢመጡ እናንተ ምን ትላላችሁ እኔ የምለውን ኣልኩ

 

ሁሉም ያልፋል ሼሁ ግን ዳግም በህይወት የኢትዮጵያን ምድር ኣይረግጧትም በተለይ የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያን ምድር ለምን ቢባል ህዝብ ከተኛበት በድምገት ባነነ:: ኣይገርምም???

 

ሼሁ ከዘሩኛነታቸው የተነሳ ከደቡብ ምዕራብ ዘርፈው ወልድያ ላይ ሄደው የትውልድ መንደሬ ብለው የተንጣለለ ደረጃውን የጠበቀ የስፖርት ማዘውተሪያ ስታድየም ሲሰሩለት (ኣኝከህ ኣኝከህ ወደ ወገንህ ዋጥ) ለታዋቂ ግለሰቦችና ኣርቲስቶች በሚሊዮን የሚቆጠር ብር ኣፍሰው ሲሰጡ ከኢትዮጵያ ኣልፈው ለክሊንተን ፋውንዴሽን (Clinton Foundation) 20 ሚላዮን ዶላር ሲረዱ (Hilary Clinton campaign) የበበቃን ቡና የውሽውሽ ሻይ ልማት ኢንቬስተር ስም የህዝቡን መሬቱን ብቻ ኣይደለም ደሙን ሲመጡ ለ27 ኣመት ቁጭ ብለን ኣየናቸው:: ኣንድ ትንሽየ የጨርቅ ኳስ መጫወቻ ሜዳ ስልሰሩለትም ሌላው ቢቀር ውሽውሽ የተንጣለለ ሜዳ ትንሽ ቦታ እንኳ ወስደው ትንሽየ የድፖርት ማዘውተሪያ ስሩልን ልማልት ድፍረቱም ኣልነበረንም:: መንገድ ት/ቤት ክሊኒክ ፋርማሲ ሆስፒታል ጤና ጣቢያ ማን ደፍሮ ጠይቆ በኣካባቢው ህዝብ ይኑር ኣይኑር ሼሁ የሚያውቁት ነገር የለም ሰውን ጫካ ውጦታል ሰውማ ቢኖር ሌላው ቢቀር ከላይ የተጠቀሱት መሠረተ ልማቶች በቱሱሩ ነበር:: ትንሽየ ለሠራተኛ የስፖርት ማዙውተሪያ እንኳን ድርጅቱ ጊቢ ማቋቋም ማንን ገደለ?? የሚገርመው የካፋ ባለሥልጣናት ኣርቲስቱና ሴቱ ብር ሲዝቅ ይህ ሀብት የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ መሆኑ ኣንድ ቀንም ትዝ ብሏቸው ኣያውቅም ኣይናቸው ታውሮ እጅ እግራቸው ተጠፍሮ ያካባቢው ሀብት በተሳቢ 24 ሰኣት በሸታ ተጭኖ ሲወጣ የሚወጣው ምን እንደሆነ እንኳን የሚያውቁ ኣይመስለኝም:: ከኣዲስ ኣበባ ሚዛን የተሰራው ኣስፋልት ለህዝቡ ታስቦ ሳይሆን ሁብቱን ለመዝረፍ ታስቦ ነው:: የሚገርመኝ 27 ኣመት በዚህ ኣይነት ሲጋዝ ሀብቱ ኣለማለቁ::

 

እግዚአብሔር እውነተኛ ፈራጅ ነው:: ኣይቶ ኣይቶ ፅዋው ሲሞላ ከሀገር ኣስወጥቶ ዘብጥያ ኣወረዳቸው እድሜ ይሥስጣቸው የሳውዲው ልዑል የሚገርመው ከኢትዮጲያ ሲወጡ በድንገት ሀገር ኣማን ነው ብለው ኑዛዜ እንኳን ኣልተናዘዙም ለፍቅረኛችው የኑዛዜ እድል ኣግኝተው ቢሆን ኖሮ የውሽውሽ ሻይ ልማት ለሙሽራዋ የበበቃ ቡና ለኣዜብ በሆነ ነበር ግን ምን ያደርጋል ፍርድ የእግዚአብሔር ነው ደግሞ በምህረት ስም ዶ/ር ኣቢይ ወደ ሥልጣን በመጡ ማግስት በይቅርታ ተፈተው እናያቸው ነበር ለነገሩ ዶ/ር ኣቢይ ዩሳውዲን ልኣዑል እንዲፈቷቹው ተማፅነው ኑበር ግን ፍርድ የእግዚአብሔር ሆነና ኣልተሳካም:: ኣንዳንድ የጥቅም ተካፋይ የሆኑ ግለሰቦች ስይናቸውን በጨእ ኣጥበው የደሀ ኣባት ናቸው ይፈቱልን እያሉ ጡዋት ማታ ያቀነቅናሉ ያልተነካ ግልግል ያውቃል ኣሉ ከሙስናውና ከዘረፋው ባሻገር ሚሊኒየም ኣዳራሽ ሲሰራ ቦታው ላይ ተኝተው የነበሩ ጎዴና ተዳዳሪዎችን ከኣፈር ጋር እንዲቀላቀሉ ኣድርገዋል ተብለው ይታማሉ እውኑቱን እግዚአብሔር ይወቀው ይህ ከተፈፀመ እግዚአብሔር ይቅር የማይለው ዉንጀል ነው

 

ሼሁ የዛሬ 27 ኣመት ኢትዮጵያ ሲሙጡ ማሊየነር ነበሩ የኛን ሀብት ዘርፉው ቢሊየነር ሆኑ ይገርማል

 

ለሙሆኑ እነዚህ ድርጅቶች ኣሁን የማን ናቸው?? የህዝቡ ወይስ?? ባለቤት ኣልባ

 

ይዘገያል እንጂ ሁሉም የእጁን ያገኛል

W/ro Fantaye

Posted by: Kumilachew Ambo

Leave a comment

ለካፋ: ለሸካና ለደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝብ እንዲሁም በተለያየ ምክንያት ያለ ምርጫችሁ ወደ ሌላ ክልል የተካተታችሁ


ለካፋ: ለሸካና ለደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝብ እንዲሁም በተለያየ ምክንያት ያለ ምርጫችሁ ወደ ሌላ ክልል የተካተታችሁ የጅማ የኣንፊሎ እንዲሁም በኢሉባቦር ሲዳማ የምትኖሩ በታሪክ ኣጋጣሚ ራቅ ብላችሁ ጎጃም መተከል ውስጥ የሰፈራችሁ የቦሮ ሽናሻዎችና እንዲሁም እስከ ሩዋንዳ ድረስ ያላችሁ እንዲሁም ባጠቃላይ በ1897 ዓ.ም በሚኒሊክ የግዛት ማስፋፋት ጦርነት ምክንያት የትውልድ ቀያችሁን ለቃችሁ በየአቅጣጫው የተሰደዳችሁ::

ንጉሠ ነገሥት ጋኪ ሸሮቾን ኣጅባችሁ ወደ መሀል ሀገር ከገባችሁ በኃላ በደረሰባችሁ ግፍና በደል ምክንያት በኣዲስ ኣበባና ኣካባቢው የተሰደዳችሁ በተለያየ ምክንያት ከሀገር ተሰዳችሁ በመላው ኣለም የምትኖሩ የጎንጋ ማህበረሰብ ትውልድ የሆናችሁ ወደ ኣንድ እንድትመጡና ህዝባችሁን ከዚያም ኢትዮጵያ ሀገራችሁን ወደ ተሻለ የእድገት ዱረጃ እንድታሸጋግሩ በያላችሁበት ይህን መልክት ላልሰማ እንድታሰሙ::

የጎንጋ ህዝቦች እነማናቸው?? ለዚህ ጥያቄ በቀለ ወ/ማርያም ኣዴሎ የካፋ ህዝቦችና መንግሥታት ኣጭር ታሪክ 2004 ገፅ 4-5

የጎንጋ ህዝቦች የሚባሉት የዛሬዎቹ የካፋ የሸካ የሂናሮ የኣንፊሎ/ቡሻሾ ቦሮ ሽናሻ የቦሾ/የጋሮ ህዝቦችን ያካትታል:: የቦሻና የኣንፊሎ ህዝቦች ከቦሮ ሽናሻ ጋር ቅርበት ያላቸው ሲሆን በኣሁኑ ሰኣት (እንደ በቀለ ወ/ማርያም መረጃ ) በተለያዩ ጊዜ በተደረጉ የኦሮሞ ግዛት መስፋፋት ወረራዎች ግፊት ግማሾቹ ሲበታተኑ ግማሾቹ በኦሮሞ በመዋጣቸው በኣብዛኛው ያለፍላጎታችው የኦሮሞ ቋንቋ ተናጋሪ ለመሆን ተገደዋል ሌሎችም ከስመዋል:: ሰፊ ግንዛቤ ለማግኘት መፅሐፉን ማንበብ ይመከራል መረጃ ሙሉ ሰው ያደርጋልና::

ወደ ተነሳሁበት ኣላማ ልመለስ:: የፅሑፌ ኣላማ በዋነኝንት የጎንጋ ዝርያዎች በያላችሁበት እንኳን ለ2011 ዓ.ም ዋዜማ ኣደረሳችሁ ኣደረሰን የሚል የመልካም ምኞት ማስተላለፍ ሲሆን እኔም በ1897 ዓ.ም ሰለባ በመሆን የተወለዱበትን ቀየ ለቆ በስደት ከተበነ ነገር ግን ካልከሰመ የጎንጋ ዝርያ የተገኘሁ የካፋ ወይም የጎንጋ ዝርያ ነኝ:: በወቅቱ የመጣው የለውጥ ጭላንጭል በሰጠኝ ተስፋ የሰው ልጅ የሚኖሩው በተስፋ ስለሆነ ኣንድ ቀን እንሰባሰባለን የሚል ተስፋ ስለፈነጠቀብኝ ይህን ተስፋ ብዙዎቻችሁ ትጋሩኛላችሁ ብየ በመተማመን መሆኑን ከወዲሁ እገልፃለሁ:: ይህን ለማለት ያስደፈረኝ በ2006/2007 ዓም ካፋ ቦንጋ ላይ ሽናሻ መተከል ወንበራ ላይ በመቀጠል ሸካ ላይ (በኣጋጣሚ ሁለቱን ስብሰባዎች በኣካል ተገኝቼ ተካፍያለሁ የሸካውን ግን ከሀገር ውጭ ስለነበርኩ ኣልተሳተፍኩም:: ከላይ የዘረዘርኳቸው የጎንጋን ህዝቦች በቋንቋም ሆነ በባህል ተመሳሳይነት ስላላቸው ወደ ኣንድ ቢመጡ ጠቀሜታ እንዳለው ኣምነውበት እንቅስቃሴ ተጀምሮ ነበር :: ይህን ኣስተሳሰብ የሚደግፍ የለውጥ እንቅስቃሴ በመከሰቱ ኣንድነታችንን በማጠናከር ለጋራ ብልፅግና መንገድ ይከፍታል የሚል እምነት ኣለኝ:: ኣንድ ህዝብ ነበርን ኣንድ እንሆናለን::

ጊዜና ዘመን የማይለውጠው ዘላለማዊ ኣምላክ ይህን እድል ስለሰጠኝ ድምፄን ከፍ ኣድርጌ ኣምላኬን ላመሰግን እወዳለሁ:: ለምን ብትሉ ይህችን መልእክት በዚህ ኣዲስ ኣመት ዋዜማ ለናንተ ለወግኖቼ እንዳስተላልፍና ብሥራት እንዳበሥር ስለፈቀደልኝ::

እንኳን ለ2011 ዓ.ም የፍትህ የዕኩልነት የዴሞክራሲ የኣንድነት የእድገትና የብልፅግና ብሎም የኣዲሲቱን ኢትዮጵያ ምዕራፍ መጀመሪያ ዘመን ላይ ኣደረሰን ኣደረሳችሁ::

በመቀጠል በቅርቡ ዩ ትዩብ ላይ የተለቀቀ የቦሮ ሽናሻ የሽማግሌዎች ግጭት ኣፈታት ባህል በጣም ኣስደመመኝና እነዚህ ሽማግሌዎች ሸካ መጥተው ሰሞኑን ቴፒ ውስጥ ተቀስቅሶ ህዝብን ከህዝብ ወንድምን ከወንድም ብሔርን ከብሔር እንዲያጋጭ ምክንያት ሆኖ የሚጠቀሰው ኣንዱ ብሔር ሌላውን ለቀህ ውጣ በሚል ኣሳፋሪ ምክንያት በሰውና በንብረት ላይ ጉዳት እየደረሰ ይገኛል:: ይህ ሴራ ምንም እንኳን የጠንሳሾቹን ምኞትና ኣላማ ግብ ባያደርስም ጥቂት የማይባል ንብረት ሲወድምና መተኪያ የሌለው የሰው ህይወትም ሲያልፍ መጥተው ቢሸመግሉና ቢያስታርቁ ብየ ኣሰብኩ:: የተጀመረው የህዝብ ለህዝብ ግንኙነት ቀጥሎ ቢሆን ኖሮ ዛሬ በቀላሉ ችግሩ ይፈታ ነበር በሽማግሌ::

ይህ ችግር በቴፒ ከበድ ይበል እንጂ በሽሽንዳና በጨና: በጋዋታ በቦንጋና ኣካባቢው በተለያዩ ቦታዎች ብልጭ ድርግም እያለ የህዝቡን ስላማዊ እንቅስቃሴ እየተፈታተነው ይገኛል:: የሚገርመው ነገር የህዝብ ለህዝብ ማጋጨት በህዝቡ ኣስተዋይነት ረገብ ቢልም በዚህ ያልተደሰቱት ወገኖች በካፋና ሸካ መካከል ችግር በመፍጠር ወንድማማቾቹን ለማቃቃር ሸካን ኣማራ ውጣ ሲል ካፋ ኣማራን ወግኖ ሸከቾን ኣግሏል ከሸክቾ ጎን ኣልቆመም ከዚህም በላይ የካፋ ባለሥልጣናት ላለፈው 27 ዓመት ሥልጣኑን ለካፋ መጠቀሚያ ኣድርገው የሸካን ህዝብ በድለዋል የሚል ቅሬታ ከሸክቾ በኩል ይንሸራሸራል:: ይህ የሸክቾ አመለካከት ኣይመስለኝም:: በሌላ በኩል ደግሞ ሸከቾወች በአንድነት ቢያምኑ ካፋና ሸካ የተለያየ ሕዝብ ነው ባይሉ ሁሌም እንደ ባዳ ለብቻ መሆንን ባይፈልጉ ኖሮ ካፋና ሸካ ተባብሮ ትልቅ ሕዝብ መሆን በቻለ ነበር:: በሸካ አክራሪ አስተሳሰብ ወደ ሗላ ቀረን በወያኔ ተረገጥን ይላሉ:: ይህም ይካፋ አመለካከት አይመስለኝም:: ግርግር ለሌባ ይመቻል እንዲሉ ህዝቡን ኣጨፋጭፈው የራሳቸውን ተልኮ ለማሳካት በውስጡ የተሰገሰጉ ኣዛኝ ቅቤ ኣንጏች ግለሰቦችም ሆኑ ድርጅቶች ስለማይታጡ ነገሮች ወደ ኣላስፈላጊ ኣቅጣጫ እንዳይሄዱ ጥንቃቄ ማድረግ ያስፈልጋል:: ውሻ በቀደደው ጅብ እንዳይገባና የለውጡ ኣቅጣጫ እንዳይቀለበስ:: ታስሮ የተፈታ ጥጃና ተጨቁኖ ግፍና በደል ያንገሸገሸው ህዝብ ሁለት ሞት መጣ ቢሉት ኣዱን ግባ ማለቱ ኣይቀሬ ነው::

ኣዲሱ ዘመን የኣንድነት የፍቅር የመተሳሰብ የጤና የፍትህና የእኩልነት የእድገትና ብልፅግና እንዲሆንልንና ኣላማችን እንዲሳካ ህዝባችን ከድህነት እንዲላቀቅ በያለንበት እንፀልይ::

ኢትዮጵያ በነፃነት ለዘላለም ትኑር!!!
ቸር ይግጠመን::
ከፋንታዬ መኮ
ካፋ ሚዲያ kaffamedia

Leave a comment

ጋኪ ሻሮቺ በካፋ ህዝብ አጅግ አዘኑ የተከበረዉን የዙፋን ቀለበታቸዉን በጎጀብ ወንዝ ወረወሩ::


ጋኪ ሻሮቺ በካፋ ህዝብ አጅግ አዘኑ የተከበረዉን የዙፋን ቀለበታቸዉን በጎጀብ ወንዝ ወረወሩ።

ከአኔ ጭምር ሁላችንም የካፋ ልጆች ስለጋኪ ሻሮቺ ማውራት የምንፈልገዉ ስለ አርሳቸዉ ጀግንነትና ማንነት ስለብልህና አስተዋይ መሪነታቸዉ፣ ለሶስተኛ ጊዜ በተቃጣ በምኒሊክ ወረራ እስኪሸነፉ ድረስ ሁለቴ የሚንልክን ጦር መክተዉ የመለሱ ጀግና መሪ አንደነበሩ፣ ከፍተኛ የሀገር ጉዳዮች ላይ ዉሳኔአቸዉን የሚወስዱት ከሁሉም የካፋ አካባቢ የተዉጣጡ የፓርላማ አባላትን (ወይም ምክረቾን) በማማከር ብቻ ሳይሆን ከሕዝቡም በቀጥታና በተዘዋዋሪ በዎቅቱ በነበረዉ የመግባቢያ ዘዴ፣በቀረርቶና በእንጉርጉሮ (ግራሮና፣ ሾሾና) መልክ የሚቀርቡላቸዉን አስተያየቶች ተቀብለዉ በማገናዘብ አንደሆነ፣ ንጉሥ አንደመሆናቸዉ ስልጣናቸዉ አምባገነንነትንና የአንድ ሰዉን ዉሳኔ የሚፈቅድ ቢሆንም ወደ ደሞክራሲ የተጠጋ የህዝብን ድምፅ ያማከለ ስርዓትን የመረጡ፣ በኢትዮጵያ ታሪክ ብቻ ሳይሆን በመላ አፍርካ ታርክም አጅግ ልዩ ሥፍራ የሚገባቸዉ መሪ መሆናቸዉን አንጂ የገጠማቸዉን የክህደት ስራ አይደለም።

ታድያ ለምን የቀለበት ውወራዉ ጉዳይ ተነሳ ሳትሉኝ አይቀርም። ፈረንጆች በምሳሌያዊ አነጋገር “እቤት ዉስጥ ስላለዉ ዝሆን አናውራ” (lets talk about the elephant in the house) አንደሚሉት የጋኪ ሻሮቺን ጀግንነት ብቻ አዉርተን ስለሃዘናቸዉና፣ ስለልባቸዉ መሰበር ሳናነሳ ብናልፍ ከታሪክ የሚቀርብን ጠንካራ ትምህርት ስላለ ነዉ። አንድን ሃገርና ህዝብ ለማቃናትና ገናናነቱን ለመመለስ የአንድን ሃገርና ሕዝብ ታሪክ ጠንቅቆ ማወቅ ይጠይቃል። በአንድ ወቅት ላይ የቻይና መሪ የነበሩት ቼርማን ማኦ ዘዶንግ ስለ ሶሺአልዝም ብዙ መፃፍ የፃፉ በመሆናቸዉ አንድ ጋዜጠኛ የርስዎን የሶሻሊዝም መፃፍት በዓለም ዙርያ ብዙ ሰዉ ያነባል፣ አርስዎስ ምን አይነት መፃፍ ነዉ የሚያነቡት ብሎ ቢጠይቃቸዉ፣ አኔ ሁሌም የማነበዉ የቻይናን የታርክ መፃፎች ነው። ሀገሪቱን ለማስተዳደር የምያስችለኝ ሁሉ ነገር በታሪካችን ዉስጥ ይገኛል ብለዉ አንደነበር ይነገራል። በታርክ የተሰሩ ስህተቶችና መሰናክሎች አንዳይደገሙ ለማድረግ ታሪክን ጠንቅቆ ማወቅ ይጠበቃል። አዉነቱ ይነሳ ከተባለ ለአንድ ሕበረተሰብ ገናናነትም ሆነ ዉድቀት ምክንያት የሆኑትን ነገሮች ከታሪክ ዉስጥ ማየት ይቻላል።

ቤት ዉስጥ ወዳለዉ ዝሆን ልመለስና፣ ፈረንጆች በዝሆን ያስመሰሉት፣ ጉዳይ ሁሉ ሰዉ የሚያውቀዉ፣ ግን ለማንሳትና ለመነጋገር ብዙ የማይፈልገዉን ጉዳይ ነዉ። አኛም የካፋ ልጆች ለማንሳት የማንጏጏዉ የጋኪ ሻሮቺን ልብ ሰብሮ ቀለበታቸዉን ወደ ጎጀብወንዝ አንዲወረዉሩ ያበቃቸዉን የታሪካችንን ጥቁር ነጥብ ነዉ። ከአባቶች ትረካ አንደሰማነዉ ጋኪ ሻሮቺ አጅግ ብልህና አስተዋይ በመሆናቸዉ ለሶስተኛ ጊዜ ከምኒልክ ጋር ስለሚገጥሙት ጦርነት ልባቸዉ አልተነሳም ነበረ። አዉነታዉን ጠንቅቀዉ ያውቃሉ።አንዱ አስደናቂዉ የጋኪ ሻሮቺ ጥበብ በድንበራቸዉ የተወሰኑ ሳይሆኑ በዙርያቸዉ በመላ ኢትዮጵያና በዓለምም አካባቢ በወቅቱ አየተከሰቱ ያሉትን አዉነታወች ጠንቅቀዉ የሚያዉቁ ነበሩ። በአድዋ ጦርነት አፄሚንልክ ጣልያንን ድል አድርገዉ መመለሳቸዉን ጠንቅቀዉ ያውቃሉ። የአድዋ ድል ዉጤት ዘመናዊ መሳርያንና ድፍረትን ለምኒልክ አንደሚሰጥ ያገናዝቡም ነበር። ስለዚህም አንደበፊቱ ለዚህ ለሶስተኛዉ ጊዜ ከምኒልክ ጋር ሊደረግ ስለታሰበዉ ጦርነት ብዙም አልጏጉም፣ በልባቸዉ አንድያውም ሌላ አማራጭ ቢገኝ ይመርጡ ነበር። ሆኖም የአማካሪዎቻቸዉን አስተያየት የሚያከብሩ መሪ በመሆናቸዉ ምክረቾን ሰብስበዉ በቀጥታ ለመጠየቅ ህዝቡን ደግሞ በተዘዋዋሪ ለማማከር ወሰኑ።

የሃይማኖት መሪዎች የነበሩትን አላሞዎችን ጭምር አማክረው አንደነበረ የአባቶች አፈታሪክ ይነግረናል። በዚህም መሰረት ንጉሡ ምክረቾን ሰብስበዉ አስተያየት አንዲሰጡ ጠየቁ። ከምክረቾ መሃል ጥቂት በቂም በቀል ስሜትና በስልጣን ጥማት የታወሩ ከሃዲ ይሁዳዎች ስለነበሩ አነርሱ በፍጥነት መልሱ መዋጋት አንደሆነ ተናገሩ። በርግጥ አብዛኛዉ ምክረቾ ለንጉሡ ያደረና ታማኝ ነበረ።

ከሀድዎቹ እንዋጋ ብለዉ ቀድመዉ ለንጉሡ መልስ ሲሰጡ ሌሎች ጦርነቱን በልባቸዉ ያልተቀበሉት አብዛኞቹ የምክረቾ አባላት ደካማ ሆኖ ላለመታየት ሲሉ እንዋጋ ብለዉ አብረዉ አንደተስማሙ አባቶች ይተርካሉ። አላሞዎችም ምክራቸዉን ሲጠየቁ የኛ ‘ኤቆ’ በንብ አስነድፎ በጉንዳን አስነክሶ፣ በሴት ልጆቻችን በጥፊ አስመትቶ የሚንሊክን ጦር መመለስ ይችላልና እንዋጋ የሚል መልስ ነበር የሰጡት።
ከሕዝቡ መሃል ግን በግጥም አድርገዉ ጦርነቱን መዋጋት ትልቅ አደጋ ሊያስከትል አንደሚችልና ከዚህ በፊት ጦርነቱን ብናሸንፍም የብዙ ሰው ህይወት ተከፍሎበት አንደሆነ አሁን ላይ የሚያዋጣዉ ከምኒልክ ጋር ተደራድሮ ሰላም መፍጠር አንደሆነ የመከሩ ጥቂት ደፋር ሴቶችና ወንዶችም አንደነበሩ ይነገራል።

አፈታሪክ አንደምያስተምረን ከከሀድዎቹ የምክረቾ አባላት መሃል አንዳንዶቹ ከዚህ በፊት የንጉሱን ትእዛዝ አጉድለዉ በመገኘታቸዉ አስከፊ ቂጣት የተቀጡና በቂም በቀል ስሜት የተቃጠሉ አንደነበር፣ ሊሎቹ ደግሞ ለምኒልክ ጦር መረጃ አቀብለዉ የንጉሱን ዉድቀት ብያመቻቹ ምኒልክ በተራ ንጉሥ አድርጎ ይሾመናል በሚል የተሳሳተ የስልጣን ጥማትና ምኞት ለክህደት የተዘጋጁ ግለሰቦች አንደነበሩ የአባቶች አፈታሪክ ያስረዳናል።
በመጨረሻም በከሃዲ የምክረቾ አባላት አነሳሽነት አብዛኞቹ የምክረቾ አባላት ልባቸዉ በሙሉ ሳይቀበል ደካማ ሆነዉ ላለመታየት ሲሉ የተስማሙበት፣ አላሞዎች አኛ ተፈጥሮን አስነስተን አንዋጋለን በማለት ያደፋፈሩት፣ ነገር ግን ጥቂት ደፋር ሴትና ወንድ የካፋ ልጆች የተቃወሙት ጦርነት በድንገት ተጀመረ።

የሚኒልክ ጦር ከአድዋ የማረከዉን የጣልያን ጦር መሳርያ ይዞ የበላይነቱን ብያረጋግጥም ዉግያዉን ለማሳጠር ስል ከካፋ ዉስጥም ከሃድዎችም የመረጃ ትብብር አግኝቶም ስለነበረ ሳይታሰብ በድንገት ሌሊት ህዝቡ በአንቅልፍ በተዋጠበት ሰዓት ላይ ጦርነቱን በሁሉም አቅጣጫ ቤቶችን በማቃጠል ከፈተ። ይሄም ጦርነት የአትዮጵያን ግዛት ለማስፋፋት ከተደረጉት ጦርነትቶች ሁሉ የላቀ በጭካኔዉ ወደር የማይገኝለት ጦርነት አንደነበረ አዛዉንት አባቶችና የተለያዩ አውሮዊያን የታሪክ ፀሐፊዎች ዘግበዋል ። ከካፋ ህዝብም ከግማሽ በላይ የሆነዉ በጦርነቱ አንዳለቀ ይነገራል። ጦርነቱ ባይኖር በዛሬዉ እለት የህዝባችን ቁጥር ከ 5 – 10 ሚልዮን ሊደርስ አንደሚችል ይገመታል።
ሕዝቡም በከፍተኛ ቁርጠኝነት በመነሳሳት በድንገት የተከፈተበትን ጦርነት ተያያዘ። ህዝቡ አገሩን ለመከላከልና ንጉሱን ለመጠበቅ አራሱን የሰጠ ቢሆንም የዘመናዊ መሳሪያን ኃይል መቋቋም ባለመቻሉ የማይቀረዉ አስከፊ እድል አየታየዉ መጣ። በዚህም መሃል ንጉሱን ለመጠበቅና በንጉሡ ዙርያ ጠላትን ለመከላከል በፍቃደኝነት ተሰልፈዉ የነበሩት ከሃዲ የምክረቾ አባላት ንጉሱን፣ የምኒልክ ጦር አየገፋ ስለመጣ በጌሻ በኩል አናሺሾት ብለዉ በማሳመን ይዘዋቸዉ ጉዞ ጀመሩ። ንጉሱን ይዘዉ ስጏዙ ከቆዩ በሗላ ወደጌሻ ሲቃረቡ ንጉሡ ይሄ አካሄድ ነፍሳቸዉን የማዳን ሳይሆን አሳልፎ የመስጠት አይነት ሊሆን አንደሚችል በአካባቢዉ ከነበረዉ የጠላት ወታደር እንቅስቃሴ ገመቱ። ብዙም ሳይቆይ ከተዘጋጀላቸዉ ወጥመድ ወደቁ። ዞር ብለዉም ከሃዲዎች ወንድሞቻቸዉን በሀዘንና በንዴት ተመለከቱ። ጠላትም ይዟቸዉ ጉዞ ጀመረ። የንዴት የሃዘንና በገዛ አማካሪ ወንድሞች የደረሰባቸዉ የክህደት ስሜት ሲፈራረቅባቸዉ የነበሩት ጋኪ ሻሮቺ፣ ከጎጀብ ወንዝ ሲደርሱ ካፋን ለአንዴና ለመጨረሽ ጊዜ አየተሰናበቱ አንደሆነ በሃዘን የተሰበረዉ ልባቸዉ አስታወሳቸዉ።

በዚህም ሰዓት፣ በገዛ ወንድሞቻቸዉ አሳልፎ የመሰጠታቸዉን ሃዘንና ንዴት፣ የጣታቸዉን የዙፋን ቀለበት በማውለቅ ሁሉንም በቀለበቱ አጠቃለዉ አባታዊ የሀዘንና፣ የእርግማኔ ቃላቶች ካዘነቡ በኃላ ወደ ጎጀብወንዝ ቀለበቱን ወረወሩት።
በነዚህ የታቶ ጋኪ ሻሮቺን ልብ ባቆሰሉት ከሃዲዎች የተጀመረዉ የክህደት ስራ አስከ ዛሬ በህዝባችን ላይ በተለያዩ መንግሥታትና ዘመን ስያንሰራፋ ቆይቷል። የካፋ መንግስት በሚኒሊክ አጅ ከወደቀበት 1897 ዓ፣ም ጀምሮ ህዝቡ የካፋን ገናናነት ለማንሳት አንደገና ሊያስብ ይችላል በማለት በህዝቡ ዉስጥ አንድቆዩ የተደረጉት ነፍጠኞችና ነጭ ለባሾች ህዝቡን ስበዘብዙና አንቅስቃሴዉን ተከታትለዉ ሲያፍኑ፣ በዉሸት ሲወነጅሉት ቆይተዋል።

የህዝቡ ልጆች ስለህዝባቸዉና አከባቢያቸዉ ተቆጭተዉ ማሰብና መወያየት በጀመሩ ቁጥር ያልተሰራና ያልተነገረዉን በማዉራት የካፋ ልጆች ካፋን ልያስገነጥሉ ነዉ። የፖለቲካ ስራ አየሰሩ ነው ብለዉ በሚያሳብቁ ከመሃሉ በወጡ ከሃዲዎች ልጆቻችን ሲወነጀሉ ቆይተዉ ወደቸልተኝነትና ግድ የለሽነት አያዘነበሉ በመሄዳቸዉ በህዝቡ ላይ ላለፉት 27 አመታት ሲደርስ ስለቆየዉ በደልና ዘረፋ ለለዉጡ መምጣት ከታገሉት በሰሜና በምዕራብ ከተነሱት ሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋር አብረዉ አንድም ድምፅ ሳያሰሙ ወኔያቸዉን ተገፈዉ ቆይተዋል።

በአሁኑ የይቅርታና የምህረት ዘመን፣ ሞራላችንን ከፍ አድርገን ለህዝባችን መስራት በሚያስፈልገን ሰዓት ይህን ጥቁር ነጥብና አሳዛኝ ታሪክ መተረክ ለምን አስፈለገህ የምትሉኝ አንደምትኖሩ አገምታለሁ። አዉነት ነዉ ዘመኑ የይቅርታና የምህረት መሆን አለበት። የሞኝነትና የየዋህነት ግን ሊሆን ጨርሶ አይገባዉም። ይህንን ለመናገር የሚቀፍ አሳዛኝ ታሪክ ያቀረብኩት ዋንኛ ምክንያት ከታሪካችን አንድኒማር ብቻ ነዉ። የቂም አስተሳሰብ አንድኖረንም አይደለም። ከታርክ መማር አንጂ በታሪክ ቂም መያዝ ጅልነት ነዉ። አሁንም አንደ ፈረንጆች ምሳሌያው አነጋገር የመጣበትን የማያዉቅ የሚሄድበትን ልያዉቅ አይችልም (he who does not know where he came from does not know where
he is going). ከታሪካችን ተምረን የዎደፍት ጉዞአችንን በብልሀት አንድናቅድ ነው። በዛሬዉም ዘመን ያሉትን የህዝባችንን ይሁዳዎች ለይተን አንድናውቅና ትከሻችንን ገጥመን ከመሃላችን ገብተዉ አንዳይከፋፍሉን አንድኒከላከልና ለሁለተኛ ጊዜ አንዳኒካድ ለማሳሰብ ነዉ። አሁንም የፈረንጆችን ምሳሌያው አነጋገር በመጠቀም፣ “አንዴ ብታሞኘኝ ዉርደት በአንተ ላይ ይሁን፣ ሁለቴ ብታሞኘኝ ግን ዉርደት በኔ ላይ ይሁን” (if you fool me once shame on you, if you fool me twice shame on me) አንደሚሉት ካለፈዉ ሳይማሩ ቀርቶ ሁለቴ መሞኘት ጅልነት ነዉ።

አንዳይክዱንና ዛሬም በቂምና በቁጭት፣ በራስ ዎዳድነትና በስልጣን ጥማት ሕዝባችንን ከፋፍለዉ አሁን የመጣዉን የለውጥና የነፃነት ዎጋገን አጨልመዉ ዎደኃላ ልያስቀሩ የሚጥሩ ኃይሎች አንዳሉ በመገመት ነዉ። በተለይ ዎጣቱ ትዉልዳችን የግለሰቦችንና የቡድናትን አካሄድ በጥያቄ ምልክት ዉስጥ በማስገባት የህዝባችንን ህልዉና የሚያስከብር አካሄድ መሆን አለመሆኑን ጠንቅቆ በመረዳት ለግል የፖለትካ ትርፍ የሚደረጉትን የራስ ዎዳዶች ተግባር መዋጋት አለበት። ከአሁን በኅላ የሚገዛን የገንዘብ፣ ጥቅም፣ ዎይም የስልጣን ጥማት ስይሆን የህዝባችን ህልዉና መከበር ብቻ መሆን አለበት። ይሄንን ለማሳካት በዋንኛ አላማችን በሆነዉ የህዝባችንን ህልዉና የማስከበር ጥረት ላይ አተኩረን የግል ስሜታችንን በመቆጣጠር በህብረት መስራትና በትግስት መደማመጥን ይጠይቃል።

የካፋ ልጆች ስለህዝባቸዉ ማሰብና የፖለትካ ድርጅት መስርቶ ለህዝባቸዉ ህልዉና መታገል ከአሁን ጀምሮ መብታቸዉ ነዉ። ነገር አመላላሾች፣ ነጭ ለባሾችና ከፋፋዮች ከስራቸዉ የሚዎገዱበት ዘመን ስለሆነ ሌላ ስራ ይፈልጉ፣ የመከፋፈል መረባቸዉን አቃጥለዉ ለአካባብያቸዉ ተግተዉ መስራት ይጀምሩ።
ከአሁን በኃላ ጥላችንን የምኒጠራጠርበትና የምንፈራበት ጊዜ አይደለም። ፈሪ ያልዎለደን የጀግኖች ልጆችም ነን። አንደጀግናዉ ጋኪ ሻሮቺና የርሱ ሰራዊት ቂንነትና አዉነትን ተላብሰን ለህዝባችን ህልዉና መከበር በድፍረትና በግልፅ በአደባባይ የምንሰራበትና የምኒጋፈጥበት ዘመን አሁን ነዉ። የተፈጥሮ ሕግ በመሆኑ የተዎለደዉ ሁሉ ማደጉ በአንድ ዎቅት ላይ በህመም ዎይም በእድሜ መሞቱ አይቀርም። ከአአሳፋሪ ሞት አግዛብሔር ይሰዉለን። አሳፋርዉ ሞት የህዝባችንን ስቃይ በቸልተኘነት ኢያየን አንድም ነገር ሳናደርግ መሞት ነዉ። ፣ በአልባሌ ስፍራ አልባሌ ተግባር ስፈፅሙ፣ የክህደትና የመከፋፈል ስራ አየሰሩ መሞት ነው። አባቶቻችን አንዳሳዩን የህዝቡን ህልዉና ሲያስከብሩና ለህዝቡ ሲጋፈጡ መሞት፣ ሞት ሳይሆን በታሪክና በትዉልድ ሕያው መዝገብ መመዝገብ ነው።

በሚቀጥለዉ ጊዜ – “ጋኪ ሻሮቺን ይቅርታ የምንጠይቀዉ በምን መልክ መሆን አለበት” በሚል ጽሑፍ አስኪኒገናኝ መልካም ጊዜ።
ከአማኑእል ካርሎ ጋኖ
ለካፋ ሚዲያ – Kafa Media

1 Comment

አቤልና ቃየል ከአንድ አባትና እናት እንደተወለዱ ካፋና ሸካም ከአንድ እናትና አባት የተወለዱ ወንድማማች ናቸው


አቤልና ቃየል ከአንድ አባትና እናት እንደተወለዱ ካፋና ሸካም ከአንድ እናትና አባት የተወለዱ ወንድማማች ናቸው

“የእውነት ኣምላክ ዝም ኣትበል ስላለኝ” ኣለ የካፋ ኣንበሳ በካፍና ሸካ መካከል የተፈጠረው ኣላስፈላጊ ችግር ያሳሰበው ወጣት እናም “የእውነት ኣምላክ ዝም ኣትበል ስላለኝ” ሲል እውነታውን ለመመስከር ኣስተያየቱን በFB ላይ አሰፈረ እኔም የሱን ኣስተያየት ተመርኩዤ ለመፃፍ ተነሳሳሁ::
በርግጥ በዘመናችን ነቢያት የሉም;: ነገር ግን እግዚአብሔር በኣንድም በሌላም መንገድ ይናገራል የሚናገረው በሰው ኣድሮ ነው:: ከቅዱስ መፅሐፍ እንደምንረዳው ከክርስቶስ ልደት በፊት እግዚአብሔር በየጊዜው በተነሱ ነቢያት ላይ ኣድሮ ለእስራኤላውያን መልእክት ያስተላልፍ ነበር ሲያጠፉም ሲያለሙም በመጨረሻው ግን ለኣንዴና ለመጨረሻ ጊዜ በነቢያት መልክት ማስተላለፍ ኣቆመና እራሱ ከቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ተወልዶ በኣካል በምድር ላይ በመመላለስ ኣስተምሮ በመጨረሻም ሐዋርያትን ኣሰልጥኖ እንዲያስተምሩ ውክልና ሰጥቶ ዳግመኛ የሚመጣው ለፍርድ መሆኑን ገልፆ ወደመጣበት ወደ ስማይ ኣረገ ሐዋርያትም ትምህርቱን ከኣፅናፍ እስከ ኣፅናፍ እያስተማሩ ከኛ ዘመን ኣስተምሮታቸው ደረሰ::

ይህን ያነሳሁት ሐዋርያዊ ስብከት ለማሰማት ሳይሆን እግዚአብሔር በኣንድም በሌላም መንገድ ይናገራል ኣድማጭ ከተገኘ ለማለት ነው::

በመሰረቱ ሸካ ማነው? ካፋስ?? ከታሪክ እንደምንረዳው ካፋና ሸካ የኣንድ ሳንቲም ሁለት ገፅታ ኣንድ DNA ኣንድ ደም ያላቸው ወንድማማች ህዝብን ሁለት ህዝብ ኣድርጎ ለመከፋፈል ለመጠቀም ወንድማማችን ከማጣላት እርስ በርስ በማጨፋጨፍ ትርፍ ለማግኘት መሞከር ያለፈበትና የከሰረ የፖለቲካ ኣካሄድ ነው:: ሁለት ዝሆኖች ቢጣሉ የሚጎዳው ዝሆኖቹ የቆሙበት መሬት ላይ የበቀለው ለምለም ሳር ነው ካፋና ሸካን ያልሆነ የሆኑውን ውዥንብር
በተለያዩ መንገዶች በማሰራጨትና በማተራመስ የመጣውን ለውጥ እንዲቀለበስ በዚህም ካፋና ሸካ በህብረት ኣንድ ሆነው ከቆሙ ጥንካሬ ስለሚኖራቸው ጥቅማችን ይቆማል ብለው የፈሩ ወገኖች እያደረጉ ያለው ነጥሎ የመምታት እስትራቴጅና ሴራ እንጂ በእውነት ለሸካ ህዝብ ከመቆርቆር የመነጨ በጎ ሀሳብ ኣይደለም::

ሌላው ጉዳይ ኣማራን ማእከል ኣድርጎ ሸካን ኣማራ ከኣካባቢየ ውጣ ሲል ካፋ ከጎናችን ኣልቆመም በሚል ሰበብ ካፋን ካማራና ከሸካ ህዝብ ጋር የማናቆር ሥራ ሲሰራ ሽማግሌዎችና የሀይማኖት ኣባቶችም ሆነ ሌሎች ዳር ቆመው የሚመለከቱት ምን እስከሚሆን ነው??? ከሚኒሊክና ከኦሮሞ ወረራ በፊት የዚህ ኣካባቢ ህዝብ ራሱን የቻለ መንግሥትና ከዘመናችን የዴሞክራሲ ኣስተዳደር ያልተናነሰ ሚክረቾ (ፓርላማ) የነበረውና ምርጫ በህዝብ ድምፅ የሚወስንና ህዝብ መሾምም መሻርም የሚችልበት የኣስተዳደር ስርዓት እንደነበረው ታራክ ይነግረናል ታዲያ ዛሬ ያለው የዚህ ኣኩሪ ታሪክ ባለቤት ምን ነክቶት ነው እንደዚህ ኣይነት ታይቶና ተስምቶ ከማይታወቅ ብጥብጥ ውስጥ እየገባ ያለው??? ቆም ብሎ ማስተዋል ለምን ተሳነው?? ካለፈውስ ስህተት ለምን ኣይማርም?? በ1897 ዓም የወራሪውን የሚኒልክ ጦር 9 ወር የፈጀ እልህ ኣስጨራሽ ጦርነት በወራሪው የበላይነት እንዲጠናቀቅ ያድርረጉ ታሪክ ይቅር የማይላቸው ከህዝቡ መካከል የወጡ በጊዞያዊ ጥቅም የተደለሉ በመጨረሻም መጠቀሚያ ከተዱረጉ በኃላ የተገባላቸውን የስልጣን ቃል ኪዳን ባለመተግበሩ ለራስ ወልደጊዮርጊስ ወታደር በባሪነት ተላልፈው እንደተሰጡና ህዝቡ 3/4 እንዲገደል ሌላው እንዲሰደድና እስከዛሬ ኣስተዳደራዊም ሆነ ኢኮኖማያዊ ግፍና በደል እንዲሁም ሞራላዊና ሳይኮሎጂካዊ ተፅእኖ ያመጡበትና ለዛሬው ኃላ ቀርነት ምክንያት የሆኑና በዘመኑ በማህበራዊዉም ሆነ በኢኮኖሚው ታላቅ የነበረው ህዝብ ያሳነሱ ግለሰቦች ዛሬ ደግሞ በዘመናዊ ኣጠራር ካድሬዎች በውስጡ ተሰግስገው ጥቅማቸውንና ሥልጣናቸውን ለማስጠበቅና የመጣውን ለውጥ ለመቀልበስና ወደኃላ ለመመለስ ዋናው ስትራቴጅኣቸው ህዝብን ከህዝብ ማጋጨት መሆኑን የሸከቾም ሆነ የኣማራው ህዝብ መገንዘብ ይኖርበታል::

የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝብ ለዘመናት በተለያየ ምክንያት ወደ ኣካባቢው የሚመጣውን ማንኛውንም ብሔር ብሔረሰብ ተቀብሎ ሲያስተናግድ ዘር ጎሳና ብሔር ሳይለይ የኖረ የዋህና እንግዳ ተቀባይ ህዝብ የእጁን ኣላገኘም:: እንደሞኝ ተቆጥሮ በገዛ መሬቱና ሀብቱ ሌሎችን ባለፀጋ ሲያዱርግ እርሱ ደህይቶ የኖረ ህዝብ ሊከበርና ሊደነቅ ይገባዋል:: የደቡብም ሆነ የደቡብ ምራብ ኢትዮጵያ ህዝብ በተለይ ለሰሜኑ የኢትዮጵያ ህዝብ ባለውለታ በመሆኑ ሊመሰገን ይገባዋል:: ለምን ቢባል ኣካባቢው በድርቅ በተጎዳበት ዘመን መጠለያ የሆነው የዚህ ኣካባቢ ህዝብ መሆኑ መዘንጋት የለበትም:: የዚህን ኣካባቢ ህዝብ ልዩ የሚያደርገው እንግዳን የመቀበል ልምድ እንጂ እንግዳ ሆኖ ወደ ስሜንም ሆነ ወደ ምሥራቅ ኢትዮጵያ ኣልፈለሰም ርሀቡንም ጥማቱንም ተፈጥሮ በሰጠው ፁጋ ከመጠቀም ውጭ::የማንንም እርዳታ ሳይጠይቅ ራሱ በራሱ እያስተዳደረ ያለ ኩሩ ህዝብ ነውና ቴፒ ላይ ያለው ኣማራ በእውነት ሸከቾ ይውጣ ብሎ ከሆነ ዘመኑ የይቅርታ ስለሆነ ይቅርታ ጠይቆ በሰላም ኣብሮ መኖር ኣለብት እንጂ በእንግድነት መጥቶ ያስተናጉዱውን ህዝብ ይዉጣ ማለት ያጎረሰበት እጁን መንከስ ይሆናል ጥንቃቄ እናድርግ::

በተረፈ ሸካና ካፋን ለማቃቃርና የተጀመረውን ለውጥ ለመቀልበስ ደፋ ቀና የምትሉ በወንድማማች መካከል መግባትና ማለያየት ጊዜው ያለፈበት ስለሆነ ህዝቡን ለከፋ ብጥብጥ መቀስቀው ውሎ ኣድሮ ዋጋ ያስከፍላልና እጃችሁን ስብስቡ::

በመጨረሻም የእድሜ ባለፀጋ የሆናችሁ የኣካባቢው ኣዛውንት ጉድጏዳችሁ የተማሰ ልባችሁ የተራሰ በእግዚአብሔር ዘንድ ዋጋ እንድታገኙ ኣጥብቃችሁ መሥራት ይጠበቅባችኃል:: ከዚህ ባሻገር የሀይማኖት ኣባቶችም በዚህ ጉዴይ ላይ ልታስቡበት የሽምግልና ሥራ መስራትና ማስታረቅ በሶማሌ ክልል የደረሰው ትምህርት ሊሆን ይገባል

መንግስትም ጉዳት ከደረሰ በኃላ ሽር ጉድ ኣይበጅምና ሰላምን ማስከበር ይጠቅማል ሰነፍ እረኛ ከሩቅ ይመለሳል

ወጣቶችም እባካችሁ ህይወት እንዳይጡፋ ንብረት እንድይወድም የበኩላችሁን ኣስተዋፅኦ ኣድርጉ ስሜታዊ ከመሆን ተቆጠቡ

እንደ ኢሳት ያለ ታላቅ ኣስተዋፅኦ ያለው ሚድያ የተዛባና ኣድሏዊ የሆነ መረጃ ዘግቧል የሚል ቅሬታ ከሸከቾ ሰብኣዊ መብት ተከራካሪዎች የቀረበ ስለሆነ ራሳችሁን መፈተሽና ለህዝቡ መግለፅና ለወደፊቱ ስህተቱ እንዳይደገም ያስፈልጋል:: በቱጨማሪ ኢሳትም ሆነ ሌሎች ሚዲያዎች ይህን ኣካባቢ እንደ የእንጀራ ልጅ አድርጎ ከማየት ብትቆጠቡና እንዳስፈላጊነቱ የዜና ሽፋን ብትሰጡ ያስመሰግናችኃል

ከዚህ ውጥ የደቡብ ሚድያ ተብየው ምን እየሰራ ይሆን???
ፋንታዬ መኮ
ካፋ ሚዲያ kaffamedia

Leave a comment

የካፋና ምዕራብ ዞኖች የክልል ጥያቄ፤


የካፋና ምዕራብ ዞኖች የክልል ጥያቄ፤

የጥቂቶች አይደለም፣ ታሪካዊ መሰረትና ተጨባጭ ምክንያት ያለዉ፣ ምላሽ የሚገባዉ ነዉ፡፡

 

I. መግቢያ

በታሪክ እንደሚታወቀዉ፣ አገሮች በወረራና በተመሳሳይ መንገዶች መመሥረታቸዉና፣መስፋፋታቸዉ ይታወቃል፡፡ ገዢዎች የራሳቸዉ ማብራሪያ ቢኖራቸዉም፣ የትም ቢሆን ወረራ በዋናነት የሚካሄደዉ፣ ሃብት ለመቆጣጠር፣ ግዛት ለማስፋፋትና፣ የራስን ደህንነት ለማስጠበቅ መሆኑም ይታወቃል፡፡ ሆኖም በሂደት ሁኔታዎች ሲሻሻሉና፣ ሁኔታዎች ሲረጋጉ ተገዢዎች ክብራቸዉ ተጠብቆ፣ የአገራቱ እኩለ ዜጋ ሆነዉ ሲቀጥሉ፣ በዘር የተገለሉት ሁሉ ሳይቀሩ የፖለቲካ፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚ ተጠቃሚነታቸዉ ሲረጋገጥና፣ የመሪነት ሥልጣን ሲይዙ ጭምር ታይቷል፡፡ አንዳንድ አገሮች ግን እስካሁንም ድረስ የተወሰኑ ማህበረሰቦችን እኩል ባለማስተናገዳቸዉ፣ በሚቀሰቀሱ የመብት ጥያቆችና እንቅስቃሴዎቸ የተነሳ፣ ሰላም ሲደፈርስና፣ ሰብዓዊ ጉዳት ሲደርስ ይታያል፡፡ በአሁኑ ዘመን ግን የተወረሩም ሆኑ፣ በባርነት ሥር የነበሩ ህዝቦችን እኩል የማያዩ መንግሥታት ቁጥር አነስተኛ ነዉ፡፡

 

ጥንታዊዉ፣ በደቡብና ምዕራብ ኢትዮጵያ አካባቢ ቀደምትና ጉልህ ታሪክ ከነበራቸዉ አንዱና፣ ለብዙ ምዕተ ዓመታት ነፃነቱን ጠብቆ የቆየዉ፣ የካፋ መንግሥትና ሥርዓቱ በወታደራዊ ድርጅትና በመሣሪያ ኃይል ተበልጦ በ1889 ዓ ም ህልውናወን አጥቷል:: ይህ እልህ አስጨራሽና አዉዳሚ ጦርነት፣ ቀጥሎም፣ ንጉሱና ቅርሶቹ ተማርከዉ ወደ አዲስ አበባ ሲወሰዱ፣ ከዚያ በሁዋላ በካፋ ላይ የተፈራረቁበት ገዢዎችም ሃብቱን ዘረፉ፣ ነፃነቱን፣ ስብዕናዉንና ክብሩን በሙሉ አጠፉት፡፡ ካፋ፣ ከሌሎች ህዝቦች፣ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ተገልሎ፣ ማህበራዊ እና እኮኖሚያዊ ልማትም ተጠቃሚ ሳይሆን ቆይቷል፡፡ የራሱን የውስጥ ጉዳይ ጭምር በራሱ ለማስተዳደር እንዳይችል፣ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በሚመደቡ ሹመኞች እየተገዛ፣ ሲገብር ከአንድ ምዕተ ዓመት በላይ አሳልፏል፡፡ ሹመኞቹም የመንግሥት ሥርዓቱን ብቻ ሳይሆን፣ መሬቱን፣ሕዝቡንከቀዬዉ በማፈናቀልና፣ እንዲሰደድ አድርገዉ፣ በቦታዉ ሰፋሪ በማስፈር፣ ሀብቱንና ንብረቱን በመቆጣጠር፣ ህልዉናዉን አጠፉት፡፡

 

የካፋ ህዝብ ህልዉናዉን ለማስጠበቅ ጥረት ከማድረገ የተዘናጋበት ጊዜ ባይኖርም በአብዛኛዉ የተሳካ አልነበረም፡፡ ከወረራዉ በሁዋላ በነበሩት ጥቂት ዓመታት፣ በሌላ ንግሥ አማካይነት ካፋን መልሶ ለማቋቋም፣ ዘዉዱንና ቅርሶችን ወደ ካፋ ለመመለስ ጥረት ተደሮ አልተሳካም፡፡ ይልቁንም፣ ይህ ሙከራ አፄ ምኒልክንም፣ ሆነ ተከታታይ ገዢዎች፣ የበለጠ አፋኝ እንዲሆኑ አደረገ፡፡ በመሆኑም ቅርሶቹን ወደ አዉሮፓ ከመላክ ጀምሮ፣ ስለካፋ ታሪክ የተፃፉ መፅሐፍት እንኳን ከዉጭ እንዳይገቡ በመከልከል ማንነቱ እንዲረሳ ተደረገ፡፡ የህዝቡን እንቅስቀሴም በሰፋሪዎችና በነጭ-ለባሾች አማካይነት በአይነ ቁራኛ በመከታተል፣ የተለየ የመሬት ሥሪትና፣ አፋኝ አገዛዝ በመመስረት፣ ህዝቡ መልሶ እንዳይቆም አደረጉ፡፡ የካፋን ሥርዓት፣ ብልፅግናና ለዚህ ሲባል ስለተካሄደዉ ጦርነትም ሆነ ስለደረሰዉ ተከታታይና ሰፊ ግፍና አፈና በዚህ ፅሑፍ ለዝርዝር አይቻልም፡፡

 

ሆኖም ህዝቡ ጥረቱን ያቆመበት ጊዜ እንዳልነበረና፣ አፈናዉም እንደቀጠለ፣ ዉጤቱም እንደቀጠለ መጠቆም ተገቢ ይሆናል፡፡ ዓላማዉ ከላይ ከተጠቀሰዉ የዓለም ታሪክ ተመሳሳይ ቢሆንም፣ ለዚህ ሁሉ መሰረቱ ደግሞ ህልዉናዉን ማሳጣት፣ የፅሑፉም ርዕሥ ይኸዉ በመሆኑ ታሪኩን በአጭሩ ማቅረብ ተገቢ ነዉ፡፡ ከ1889 ጀምሮ እስከ ጣሊያን ወረራ ድረስ በነበረዉ 43 ዓመታት፣ ካፋ ለማዕከላዊዉ የኢትዮጵያ ን/ነ/ መንግሥት ተጠሪ ከነበሩት 12 ግዛቶች አንዱ ነበር፡፡ በ1933 ዓ ም ግን፣ ካፋ በጅማ ጠቅላይ ግዛት ሥር አንድ አውራጃ እንዲሆን፣ ተወስኖሥያሜዉም ከታሪክ በመፋቁ ሌላ የመረረ ትግል ተነሳ፡፡ በመሆኑም በ1935 ዓ.ም. እንደገና ጠቅላይ ግዛቱ፣ ጅማ መባሉ ቀርቶ፣ ከፋ ጠ/ግዛት እንዲባል፣ ዋና ከተማዉ ግን ጅማ እንዲሆንና፣ ካፋ ደግሞ በጠ/ግዘቱ ከተዋቁ ስድስት አዉራጃዎች አንዱ ሆነ ካፋ አዉራጃ እንዲባል ተወስኗል፡፡

 

በወታደራዊ መንግሥት መመጀመሪያም፣ ምሁራን ተጠራርተዉ ወደ ካፋ ገብተዉ አካባቢያቸዉን ለማልማትና፣ ህዝቡን ለማንቃት ቢሞክሩም፣ በንጉሳዊዉ ዘመን በተደራጀዉ ጥንስስ የስለላና የአፈና መዋቅር ቅሪቶች ሴራ፣ “የካፋ ነፃ አዉጪ ተመሰረተ፣ ካፋ ከኤርትራ ቀጥሎ ነፃ ሊሆን ነዉ” የሚል ዜና ለደርግ በመድረሱ፣ ከዚህ በሁዋላ ሁሉም ነገር ህቡእ ሆነ፡፡ ይህ የረጅም ዘመናት የነጭ ለባሽና፣ የአፈና መዋቅርና ቀጣይ ተፅዕኖዉ ዛሬም በሥራ ላይ አለመሆኑን በአሳማኝ ሁኔታ ማረጋገጥ አይቻልም፡፡

 

በወታደራሪዉ አገዛዝ የመጨረሻ ዓመታት፣ በብሄረሰቦች ጥናት ኢንስቲትዩት ጥናት መሰረት፣ በመልክዓ ምድራዊ አሰፋፈር፣ ኢኮኖሚዊ ትስስር፣ ታሪካዊ ፣ ባህላዊና፣ ሥነ-ልቦና መቀራረብ መሰረት፣ የካፋ አስተዳደር አካባቢ የተመሰረተ ሲሆን፣ በኢህአዴግም የሽግግር ወቅትም ቀጥሎ ነበር፡፡ ደርግ መርሁ እኩልነትና አንድነት ቢሆንም ዉስጥ ለዉሥጥ ግን የተለመደዉ ጫና እንደነበረ፣ በወቅቱ የተሳተፉ ይናገራሉ፡፡

 

ይሁን እንጂ ኢህአዴግ ተረጋግቶ በራሱ ቅኝት በአካባቢዉ ካድሬዎቹን ካዘጋጀ፣ በሁዋላ የራሱን ካድሬዎችም ሆነ፣ በደቡብ የተመሰረቱ ተቃዋሚዎችን አደናግሮ ወደ አንድነት በማጠቃለል፣ ክልሉን ጨፍልቆ በደቡብ ሥር አደረገ፡፡ በዚህም ካፋ እና አጎራባች ህዝቦች ከሺህ ኪ.ሜ. በላይ ተጉዘዉ ደቡብን ተቀላቀሉ፣ አዋሳንም ተላመዱት፡፡ ይህ ካፋንና አጎራባች አካባቢዎች፣ በደቡብ ሥር የመጠቅለል ሴራ፣ ለቀጣዩ አፈናና ዝርፊያ ዝግጅት መሆኑ አሁን ግልፅ ሆኗል፡፡

 

ካፋም ሆነ አጎራባች ህዝቦች፣ ከአዋሳ ካላቸዉ ርቀትም በላይ፣ በዕድገት ደረጃቸዉና በሌሎች ብዙ ጉዳዮች የተነሳ በደቡብ ክልል ሥር ሆነዉ፣ የሚመጥናቸዉንና የሚስማማቸዉን እንዳያስቡ፣ የራሳቸዉን ፖሊሲና አመራር እንዳያቋቁሙ፣ የደቡብ ክልል አንድ አካል የመሆን መንፈስ፣ አስተሳሰብና ትዕዛዝ ፈፃሚዎች ተደርገዉ፡ ለክልሉ ባለሥልጣናት አጎብድደዉ፣ ተለማምጠዉ ማደርን ተላመዱት፡፡ ህዝቡና አካባቢዉም ከነበረበት ወደ ባሰ ደረጃ ቆርቁዞ፣ ገዢዎችም እንዳለሙት የአካባቢዉንና የአገርን ሃብት መዝረፍ ቀጠሉ፡፡ ይህ ሁሉ የተፈፀመዉ፣ አካባቢዉን በደቡብ ክልል ሥር በማድረግ፣ ለራሱ የሚመጥን ፖሊሲና ህግ ስትራቴጂና ደንብ እንዳያወጣ፣ የደቡብ ተገዢ፣ ታዛዥና ፖሊሲ ፈፃሚ፣ በማድረግ፣ ለዚህም ጥቂት ምስለኔዎችን በማዕከል፣ በክልልና በየደረጃዉ ከፍተኛ ሥልጣንና ጥቅም በመስጠት፣ ህዝቡንና ሃብቱን በመቆጣጠር ነዉ፡፡ ህዝቡ በደቡብ ሥር በመሆኑ አሁንም ሰቆቃዉ ቀጥሏል፡፡

 

ይህንን ጫና መሸከም የከበደዉ ህዝብ፣ ባገኘዉ የመጀመሪዉ መድረክ፣ ለአፈ-ጉባኤ ሙፈሪያት ካሚል የክልል ጥያቄን ጨምሮ፣ የደረሰበትን በደል በምሬት አቅርቧል፡፡ አፈ- ጉባኤዋ ግን፣ በደቡብ ቴሌቪዥን በሰጡት መግለጫ፣ “የምዕራብ ዞኖች የክልል ጥያቄ የጥቂቶች እንጂ መሰረት የሌለዉ” እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ እዉነቱ ግን የካፋና የሌሎች የምዕራብ ዞኖች የክልልና ራስን የማስተዳደር ጥያቄ፣ የጥቂቶች ጉዳይ ሳይሆን፣ ታሪካዊና አሳማኝ ተጨባጭ መሰረት ያለዉ፣ በሁሉም አዕምሮ ሲጉላላ የነበረ ነዉ፡፡ ካፋ አስከ ዛሬም ከአገሪቱ ማህበራዊና ኤኮኖሚያዊ ልማት፣ከፖለቲካም መገለሉ በመቀጠሉ፣ የዛሬዉ ትዉልድ ወቅቱን የሚመጥኑ ጥያቄዎች ማቅረብና፣ የህዝቡን መብቶች በህጋዊ መንገድ ማስከበር ተራዉ ይሆናል፡፡ መንግሥትም እንደሌሎች የሰለጠኑ ሥርዓቶች ተገቢዉን ምላሽ በመስጠት፣ የጋራ አገሩን በእኩልነት እንዲያለማ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡

 

II. በደቡብ ክልል ሥር በመሆን ገዢዎች የተጠቀሙትና ህዝቡ የደረሰበት ጉዳት::

 

ልክ ካፋ ራሱን የማስተዳደር መብት በማጣቱ የደረሰበት ጉዳት፣ አሁንም በደቡብ ክልል ሥር በመሆኑ የተነሳ ገዢዎች እንዳቀዱት ከፍተኛ የሃብት ዘረፋ ሲያደርጉ፣ አካባቢዉም ሊያገኝ የሚገባዉ በርካታ ጥቅም መቅረቱ ቀጥሏል፡፡ ይህንን ጉዳትና፣ ገዢዎቹ ያቀዱትና ተግባራዊ ያደረጉትን ሁሉ፣ ለማካካስ ዘመናትን የሚፈልግ ሲሆን ዋና ዋናዎቹ ብቻ የሚከተሉት ናቸዉ፡፡

 

II.1. የራስን አስተዳዳሪ አለመምረጥና አለመቆጣጠር፣ በምስለኔዎች መገዛት፡፡

 

​​የካፋ ህዝብ መሪዎቹን የመምርጥ፤ የመገምገም፤ የመቆጣተር፣ የመገሰፅ፤ ብሎም የማዉረድና፣ በአጠቃላይ ራሱን በራሱ የመምራት የደረጀ የረጅም ዘመናት ልምድና ባህል ባለቤት የነበረ መሆኑን ሁሉም ያዉቃል። ንጉሥ እስከማዉረድ የሚችል በጠቅላይ ምኒስተር የሚመራ የተለያ ዘርፎችን የሚመራ ምኒስትሮች ምክር ቤት (ምክረቾ) የሚመራ ሥርዓት ነበረዉ፡፡ በአገር መከላከል ጊዜ ወታደር ከማንቀሳቀስና ማስተባበር፣ በምክር ቤት አባል የሚመራ የመንገድና ድልድይ ሥራ ካልሆነ በስተቀር በክልላቸዉ ግብር የሚሰበስቡ፣ ወሳኝ የክፍለ ሃገር ገዢዎች፣ በየደረጃዉም የራሳቸዉ ሃላፊነት ያላቸዉ ባለሥልጣናት የሚታደደር ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ላለፈዉ ምዕተ-ዓመትና፣ እየባሰ ሲመታም ላለፉት 27 ዓመታትም፣ በአብዛኛዉ የአካባቢና የወረዳ አስተዳደሪ መርጦም ሆነ አዉርዶ አያዉቅም፡፡

 

የዞንና የወረዳ አስተዳዳሪዎች በክልል ባለስልጣናት ሲሾሙ፣ ሌሎችም ሃላፊዎች በክልልና፣ የክልሉ ምስለኔ በሆኑ ፈላጭ ቆራች ገዢዎች ሲመደቡና፣ ህዝቡ በማያዉቀዉ ምክንያት ከኃላፊነት ሲወገዱ፣ የህዝብ አቤቱታ የበዛባቸዉ ደግሞ ዕድገት ሲሰጣቸዉ፣ በየቀበሌዉም ሥራ አሥኪያጅ የሚባሉ የመንግሥት ደሞዝተኞች ሳይቀሩ በሃላፊዎች ሲመደቡበት ሰላማዊ ታዛዥና ተገዢ ሆኖ ቆይቷል፡፡ በዚህ መነሻ የባለስልጣናቱ ተግባር፣ የሚመድቡአቸዉንና የሚያወርዱአቸዉን የክልል ኃላፊዎችና፣ ምስለኔዎቻቸዉን ማስደስት፣ ትዕዛዝ ማስፈፀምና መፈፀም ላይ በማተኮሩ፣ ከህዝቡ የራቁና የማይታወቁ ናቸዉ፡፡ አብዛኛዎቹም ራሳቸዉ ጨቋኝ፣ አስኪወርዱ ሃበት ማግበስበስ፣ የተጠሉ ቢሆኑም ከአለቆቻቸዉ በስተቀር ማንም አይጠይቃቸዉም፡፡ ህዝቡ በብቃታቸዉ የተሻሉትንና የሚያምንባቸዉን አስተዳዳሪዎች የሚመርጥበት ዴሞክራሲያዊ መብቱን ከተቀማ ዓመታት አልፈዋል፡፡ በአጠቃላይ በአካባቢዉ በሁሉም ደረጃ፣ የህዝቡን ጉዳዮች የሚወስነዉ የማይመለከተዉ የደቡብ ባለስልጣን ሲሆን፣ የሚተላለፈዉን ዉሳኔዎችም፣ በየደረጃዉ ያሉ ሃላፊዎች ቢፈልጉም ባይፈልጉም ተቀብለዉ መፈጸምና ማስፈጸም አለባቸዉ፡፡ ምክንያቱም የሚያስቀምጣቸዉም ሆነ የሚያነሳቸዉ የደቡብ ባለስልጣን እንጂ፣ የሚመለከተዉ የአካባቢዉ ህዝብ አይደለም ፡፡ ይህም ከዚህ በታች ለተዘረዘሩት ሁኔታዎች ለማመቻቸት ወሳኙ ሂደት በመሆኑ በገዢዎቻችን ታስቦበት የተደረገ መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡

 

II.2. ከአካባቢዉ ጋር የተጣጣመ ፖሊሲና ደንብ ማዉጣትና፣ መልማት ያለመቻል፡፡

 

በህጉ መሰረት ማዕከላዊ መንግሥት ያወጣዉን ህግና ፖሊሲ፣ የክልል መንግሥት ወደራሱ ሁኔታ አጣጥሞ፣ ተግባራዊ ያደርጋል፡፡ ከዚህ በታች ያሉት መዋቅሮች ሁሉ ፈፃሚና አስፈፃሚ ብቻ ናቸዉ፡፡ በደቡብ ክልል የምዕራብ ዞኖችን ባላማከለ መልኩ ማዕከሉ አዋሳ በመደረጉ፣ ክልሉ ደግሞ ፖሊሲዎችና ደንቦችን የሚያወጣዉ፣ ከማዕከሉ በቅርበት ያሉ፣ አብዛኛዉን ሥልጣን የተቆጣጠሩ ባለሥልጣናትና ተወካዮቻቸዉ የመጡበትን፣ ተመሳሳይ ደረጃ ላይ ያሉ ማዕከላዊ የደቡብ አካባቢዎች ታሳቢ አድርጎ ነዉ፡፡ የምዕራብ ዞኖች ተግባር ደግሞ የራሳቸዉን የአስተዳደር ልምድ፣ ባህል፣ የተፈጥሮ ሀብትና፣ የኢኮኖሚ መሠረት፣ ማህበረ-ኤኮኖሚያዊ መስተጋብር፣ ስነ-ልቦና፣ ታሪክና የደረሰባቸዉን ጭቆና፤ ዉጤቱንና፣ የዕድገት ደረጃቸዉን ታሳቢ ያላደረገ፣ በኮታና በጫና የሚመደብ ዕቅድ መፈፀም ነዉ፡፡ ለምሳሌ፡-የክልሉ የማዳበሪያ አጠቃቀም ፖሊሲና ሥርዓት የምዕራብ ዞኖችን አፈር፣ ለምነትና የማዳበሪያ ፍላጎት ከግመት የማያስገባ፣ በኮታ፣ በግዴታ የሚታደል፣ ዕዳዉም የህዝቡን ጥሪት በግዳጅ በማሸጥ የሚከፈል፣ የድህነት ምንጭ ሆኗል፡፡

 

ህዝቡን ሳያማክሩ በመሬቱ በተደረገ ሰፈራ የመስፋፊ መሬቱ ሲወረስ፣ በተመሳሳይ ፖሊሲ ወደሰፈራ የተጓዙ የዞኖቹ ተወላጆች የሰፈሩበት ቦታ ግን፣ መሰረተ-ልማት ያልተማላበት፣ ይልቁንም የፀጥታ ችግር ባለባቸዉ አካባቢዎች በመሆኑ ለጥቃት ሲዳረጉ፣ ቦታዉን እየለቀቁ ተመልሰዉ ሥራ-ፈት፣ የቤተሰብ ጥገኛ ያደረገ ነዉ፡፡ ይባስ ተብሎ የህዝቡን የግጦሽ መሬትም ያሳጣ ነዉ፡፡ የአካባቢዉ ልማት፣ በደንና ደን ዉጤቶች፣ ከአፈሩና ባህሉ የተጣጣመ እርሻና እንስሳት እርባታ፣ ከዚህ ጋር የተገናኘ ንግድ፣ ኢንዱስትሪና፣ኢኮ-ቱሪዝም መሆኑን ብዙዎች ይመክራሉ፡፡ ይህ ሊሆን ቢገባም፣ ምዕራብ ዞኖች ግን፣ የክልሉን ኮፒ እየፈፀሙ ባሉበት ቆመዋል፣ ወይም ወደ ሁዋላ እየተጓዙ ነዉ፡፡ የሚጀመሩ ፕሮጀክቶችም በጥራትና፣ በጊዜ ባለመፈፀም፣ አንዳንዴም ጉዳት በማድረስ የታወቁ፤ ዝርፊያ፣ የፍትህና መልካም አስተዳደር ጉድለት፣ ጌቶቹን ለማስደሰት በቆመ ባለሥልጣን የተሞላ ነዉ፡፡

 

II.3. የገዢዎችን ዓላማ ማሳካት፣ ጠያቂ የሌለዉ የመሬት ወረራ፣ የህዝብ ኑሮ መናጋትና፣ የተፈጥሮ ሃብት ዉድመት

 

የምዕራብ ዞኖች በደቡብ ክልል ሥር መዋቀር ዋናዉ ሚስጥር ግን፣ ራሱን ባለማስተዳደሩና፣ የራሱን ፖሊሲ ባለማዉጣቱ፣ የሃበቱን መሰረት በማጣቱ ተረጋግጧል፡፡ የደቡብ ምዕራብ ልማትና ኢኮኖሚ የተመሰረተዉ በተፈጥሮ ሃብትና ተጓዳኝ ዘርፎች መሆኑ ከላይ ተጠቅሷል፡፡ በአካባቢዉ በአጭር ጊዜ፣ ታይቶ በማያዉቅ ፍጥነት የመሬት ወረራ (Land Grabing) ተፈፅሟል፡፡ ይህም የተፈፀመዉ በዋናነት በገዚዎቻችን የቀድሞ የድርጅት አባላት ስም፣ ምንም ሃብት ባልነበራቸዉ የከተማ ሰዎች፣ በዘመዶቻቸዉና፣ በአጋሮቻቸዉ ስም ነዉ፡፡ በቅርቡ ደግሞ መሃል ያሉት የደቡብ ገዢዎች በዘመዶቻቸዉ ተመሳሳይ አድርገዋል፡፡ በካፋ½ በቤንች ማጂና½ ሸካ ዞኖች በርካታ ተደፍረዉ የማያዉቁ ደኖች እየተከለሉ ሰፋፊ የቡና፣ ሻይና ሌሎች እርሻዎች በሚል ተዘርፈዋል፡፡ ይህ የሆነዉ በተጠናና በየደረጃዉ ለዚህና፣ ለሌላ አፈና ማስፈፀሚያ፣ ተመርጠዉ በየደረጃዉ በተቀመጡ ሹመኞችና፣ ቅጥረኞች አስፈፃሚነት ነዉ፡፡ ለዚህም ክልል ማጠፍና ህጋዊ ሥልጠን ማሳጣት፣ ባለሥልታናትንም በክልል የመመደብ ሥርኣት በመፍጠር ሁሉም ተመቻቸ፡፡ በዚህ የተቀናበረ፣ ወረራ፣ “ጥብቅ የደን ክልል” ተብለዉ፣ ማንም እንዳይደርስባቸዉ ተጠብቀዉ የቆዩ፣ በእድሜ-ጠገብ ዛፎች የተሞሉ ጥቅጥቅ ደኖች ያለገደብ ወደሙ፡፡

 

እነዚህ ግለሰቦች፣ በተቋማዊ ደረጃ ልዩ እንክብካቤና፣ ድጋፍተደርጎላቸዉ፣ ከባንኮች በመመሪያ፣ በመንግሥት ዋስትና ደግሞ ከዉጭ ባንኮች ብድር፣ ከቀረጥ ነፃ በርካታ ማሽኖችና፣ ተሽከርካሪዎች ተገዝተዋል፡፡ ብድሩን ለከተማ ኢንቨስትመንት ሲያዞሩት፣ ማሽኖችና ተሽከርካሪዎችን አየር በአየር ሽጠዉ፣ መሬቶቹን በብዙ ሚሊዮን ብር ደጋግመዉ እየሸጡ ከምንም ተነስተዉ፣ እዉነተኛ ባለሃብት ሆነዋል፡፡ በዚህም ከደኑና፣ የተፈጥሮ ሃብቱ ዉድመት ሌላ፤ ህዝቡ ከደኑ ያገኝ የነበረዉ ጥቅምና በደን ላይ የተመሰረተዉ ኑሮዉ ተናጋ፡፡ እነዚህ ሰዎች ከሩቅ አካባቢያቸዉ ተራ ሰራተኛ አመጡ እንጂ ሥራ አልፈጠሩም፡፡ አንዳንዶቹም ከህግ በላይ ሆነዉ የሚያስሩበትና የሚያሰቃዩበት፣የራሳቸዉ እስር ቤት ያላቸዉ ናቸዉ፡፡ ከዚህ ሌላ፣ በግፍና በአድሎአዊነት የወሰዱትን መሬት ካላሙት ይልቅ፣ እድሜ ጠገብ ዛፎችን ያለምንም ርህራሄና ይሉኝታ በመጨፍጨፍ፣ እስካሁንም እያጓጓዙ ያለዉ ግንድና፣ ጣዉላ የላቀ መሆኑ ነዉÝÝ አካባቢዉ ክልል ቢሆን ኖሮ፣ ተጠቃሚዉም አካባቢዉ ይሆን የነበር ሲሆን፣ ተግባሩም ህገ-ወጥ ነበር፡፡ ይህ ሁሉ የሆነዉ፡- 1) በዉሉ መሰረት፣ በሥፍራዉ የሚገኝን የተፈጥሮ ሃብት ሁሉ መጠቀም የሚችለዉ የአካባቢዉ መንግሥት መሆኑ እታወቀ 2) በክልሉ የደን ህግ መሰረት፣ ዛፍ መቁረጥ ክልክል መሆኑ፣ ገበሬዉ እንኳን በጓሮዉ ተንከባክቦ ያሳደገዉን ዛፍ ቆርጦ ለመጠቀም የሚከለከል በሆነበት ሁኔታ ነዉ፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን፣ ህዝቡ አቅም በማጣት፣ ባለሥልጣናቱ በጥቅም በመገዛትና፣ በማስፈራሪያ ነዉ፡፡

 

በመሰረቱ የአካባቢዉ ደን ዝም ብሎ ጫካ ተብሎ የሚታለፍ አይደለም፡፡ ህዝቡ ወደ ዕምነት በሚጠጋ ትኩረትና ጥበቃ ከትዉልድ ወደ ትዉልድ ያቆየዉ፣ በባህልም፣ በቤተሰብና በቡድን ተከፋፍሎ፣ የሚጠብቀዉና የሚንከባከበዉ፣ የአየር ንብረት ጠባቂ ነዉ፡፡ ህዝቡ ለዘመናት የጫካ ቡና፣ ማር፣ ኮሮሪማ፣ ጥምዝና የመሳሰሉ የቅመማ ቅመም ምርት የሚያገኝበት nwu:: በዉስጡ ተዘርዝሮ የማያልቅ፣ ዕፅዋት፣ እንስሳትና፣ አዕዋፋት፣ ከምግብነት እስከ መዲሃኒትነት የሚያያገለግሉ የአገሪቱ የብዝሃ-ህይወት መሰረቶችም የያዘ ነዉ፡፡ ለአገሪቱና ለዓለም የአየር ንብረት ጥበቃ፤ በሽታን የሚቋቋም የቡና ዝሪያን ጨምሮ የበርካታ የብዝሀ-ህይወት መጠበቂያም ነዉ፡፡ ይህንን ሁሉ ይዞ፣አካባቢዉ፣ ባለቤት- አልባ፣ በራሱ ጉዳይ የማይወስን፣ በልማትም ሁዋላ-ቀር ሲሆን የራሱ ገዢ ባለመሆኑ የተፈጥረ ነዉ፡፡ ይህ ዓይነቱ ተግባር በካፋና ሌሎች ምእራባዊ ዞኖች ብቻ ሳይሆን፣ በሌሎችም ታዳጊ አካባቢዎች እንደተፈፀመ የሚታወቅ፣ የመንግሥት የቤት ሥራ ነዉ፡፡

 

II.4. ከኋላ ቀርነቱ ጋር ተመጣጣኝ ትኩረትና ድጋፍ ያለማግኘት፡፡

 

አካባቢዉ በአንፃራዊነት ከለማዉ የደቡብ ክልል ሥር በመሆኑ፣ከማዕከላዊ መንግሥትና ከዓለም አቀፍ ድርጅቶች፣ ለታዳጊ አከባቢዎች የሚደረገዉ ድጋፍ ተጠቃሚ አይደለም፡፡ ይልቁንም፣ በደቡብ ክልልም በጋራ በጀት የአስፋልት መንገዶች፣ ስታዲየሞች፣ ቢሮዎችና ሌሎች ህንፃዎች፣ ሪፈራል ሆስፒታል፣ ኮንዶሚኒየም፣ አዳራሾችና ሌሎች ተቋማት በማዕከላዊ ከተሞች ሲገነቡ፣ ለምዕራቡ ዞኖች ግን ከማዕከልም ሆነ ከክልሉ አንድም ድጋፍ አልተደረገም፡፡ ቢሆንማ፣ አካባቢዉና ህዝቡ፣ ታሪኩና ማንነቱ የጠፋ፣ ስነ-ልቡናዊ፤ ማህበራዊና ኤኮኖሚያዊ ዉድመት ለዘመናት የደረሰበት በመሆኑ ልዩ ጥኩረት በተሰጠዉ ነበር፡፡ አካባቢዉ በክልል ደረጃ ቢዋቀር ኖሮ ይህ ሁሉ አይሆንም ነበር፡፡

II.5. የመንግስትና የግለሰቦች ሃብት በጉዞ ማለቅ፣ ተጉዞም መፍትሄ አለማግኘት፡፡

 

ከሁዋላ ቀርነቱና፣ ከርቀቱ የተነሳ በበጀት ሊደጎም ሲገባዉ፣ የሚመደበዉ ትንሽ በጀት ወደ ኣዋሳ ለሚደረገዉ ምልልስ በአበል፤ በነዳጅና በመኪና ጥገና በማለቁ ዋናዉን የልማት ክፍተት ከማስፋቱም በላይ በወቅታዊና አዳዲስ ፍላጎቶች ጭምር አካባቢዉ የባሰ ወደሚባል ደረጃ እየተንሸራተተ ነዉ፡፡ ከዚህ ጋር ተያይዞ ወደ አዋሳና ሌሎች ለስብሰባ ወደሚመቹ ከተሞች በሚደረግ ጉዞ የተነሳ፣ ባለስልጣናት በስራ ቦታቸው ባለመገኘታቸዉና ዉሳኔ ስለማይሰጡ፣ በዞኖቹም ዉስጥ ቢሆን ጉዳይ ማስፈፀም አልተቻለም፡፡ በዚህም አቤቱታዎች ለወራት ባለሥልጣን እየጠበቀ ሲቆዩ፣ ማህበረሰቡ በልማትና፣ በመልካም አስተዳደር እጦት አየቃተተ ይገኛል፡፡ ከቢሮ ርቀዉ ስለሚቆዩም፣ ባለሥልጣናቱ ከደራሽ ሥራ በስተቀር በዕቅድ የማይመሩ፣ ጉዳያቸዉ ከክልል የተሰጠ ኮታ መተግበር ሆነ፡፡ህዝቡም ለፍትህ፣ ለንግድ ፈቃድ፣ ለግብር ጉዳዮች ወደ ክልሉ ማዕከል ሲሄዱ ብዙ ዕንግልትና ወጪ ይደርስባቸዋል፡፡ በነዚህ ጉዞዎች ዕንግልት፣ ገንዘብ፤ ጊዜ፤ አካላዊ ድካም፣ ማህበረሰቡን ተስፋ ያስቆርጣሉ፡፡

 

በዚህም የተነሳ አካባቢያቸዉን ለማልማት የመጡ ምሁራንና አሁን ደግሞ፣ ሲታትሩ የነበሩ ነጋዴዎች ዞኖቹን እየጣሉ መሄድ ጀምረዋል፡፡ ሌላዉ በክልሉ ቢሮዎች ጉዳዮች ለማስፈፀም፣ ባለጉዳዩ ከመጣበት አካባቢ የወጣ ሃላፊ ወይም ባለሙያ ከሌለ፣ በግልፅ በተቀመጠ መመሪያ መሰረት እንኳን ጉዳይ ማስፈፀም ሰሊሚከብድ ሌላዉ ህዝቡን ለምሬት የዳረገ ጉዳይ ሆኗል፡:

 

II.6. በየደረጃዉ ዉክልናና ተከራከሪ ማጣት፡፡

 

አጠቃላይ መዘንጋት፣ ተደማጭነትና ትኩረትና፣ ዉክልና ማጣት የመዋጡ አንዱ ዉጤት ነዉ፡፡ በክልሉ ምሥረታ የመጀመሪያዎቹ ዓመታት፣ ጥቂት ንቁ ተወካዮች ከአካባቢዉ ተወክለዉ ነበር፡፡ እነዚህ በጊዜዉ ተመልምለዉ ወደ ክልል ሥልጣን የገቡ ሰዎች፣ ባደረጉት ጥረት ጥቂት ጭላንጭል ታይቶ የነበረ ቢሆንም ቀስ በቀስ ግን ይህ ሁሉ ቀርቷል፡፡ ክልሉ፣ ምዕራባዊ ዞኖችን እንደክልሉ አካል አለማየቱን፣ አካባቢዉም ተከራካሪና፣ ባለቤት የሌለዉ መሆኑን ለማሳየት አንድ ምሳሌ መጥቀስ ይጠቅማል፡፡ ይኸዉም የኢትዮጵያ ሚሊኒየም አከባበር ፅ/ቤትና ቀርቦ በመንግሥት በተወሰነዉ መሰረት፣ ካፋና ኢትዮጵያ የቡና መገኛ መሆኑን ዕዉቅና የሰጠ ዉሳኔ ተሰጥቶ ነበር፡፡ በዚህም መሰረት በ1999 ዓ.ም. በፕሬዝዳንት ግርማ ወ/ጊዮርጊስ መሰረቱ ተጥሎ ቦንጋ ላይ፣ ብሄራዊ የቡና መዚየም ግንባታ ተጀምሮ ዓመታት ፈጅቶ ነበር፡፡

 

የሚሊኒየም ፅ/ቤቱ ስለተዘጋና በጀቱም ስላለቀ፣ ግራ የገባቸዉ የዞኑ ባለሥልጣናት እንደተለመደዉ አፈ-ሙዛቸዉን ወደ ዞኑ ህዝብ አዙረዉ ገቢ በማሰባሰብ፣ ሲጨርሱት፣ የክልሉ መንግሥት ግን አንዲትም ሳንቲም አስተዋፅኦ አላደረገም፡፡ ይባስ ብሎ ግንባታዉ ሲጠናቀቅ የክልሉ ገዢ ድርጅት ሊ/መንበርና የወቅቱ ጠቅላይ ሚ/ር አቶ ሃይለማሪያም መርቀዉ፣ በዚያዉም የምርጫ ቅስቀሳ አድርገዉ ቢመለሱም፣ በመጨረሻም ሥራ ባለመጀመሩ፣ ህንፃዉ ሲፈራርስ ፌደራል መንግሥትም፣ ሆነ ክልሉ ዝምታን መርጠዋል፡፡ ይልቁንም የክልሉ ሃላፊዎች “የታሪክ ሽሚያ አለ፣ የፌደራል አካላት መልስ አልሰጡም፣ ወዘተ” እያሉ ጉዳዩ እንደማይመለከታቸዉ በተደጋጋሚ በክልል ም/ቤት ስብሰባ ጭምር የለበጣ መልስ ሰጥተዋል፡፡ በቅርቡም የማዕካለዊ መንግሥት አንድ ሃላፊ በሃገሪቱ ቲሌቪዥን ቀርቦ ከእዉነታዉ ዉጪ በዞኑ ተነሳሽነት የተሰራ ነዉ ብሎ አረፈዉ፡፡

 

በአጠቃላይ አካባቢዉና ህዝቡ እንደሌላዉ የኢትዮጵያ ያልተወከለ፣ የተዘነጋ፣ ተከራካሪ የሌለዉ፣ ከልማትና ከዲሞክራሲ የተገለለ፣ ለሀገር ግንባታ ሊያበረክት የሚችለዉን ዕድል የተነፈገ ነዉ። ሁሉም በክልል ይሁንታና ዝንባሌ የሚወሰን፣ በእርዳታና በማዕከላዊ መንግሥት የሚላኩ ቴክኖሎጂዎችና ፕሮጀክቶች ሁሉ ወደ ማዕከላዋዊዉ የክልሉ አካባቢዎች ያደላበት፣ በመሆኑ ምዕራቡ የተገለለ፣ በሁሉም አመልካች ዝቅተኛ ደረጃ ላይ የሚገኝ ሆነ። ብዙ ሊጠቀሱ የሚገባቸዉ የአካባቢዉ የመዘንጋትና የኋሊት ጉዞን የሚያሳዩ ምሳሌዎች አሉ፡፡ እንኳን አዲስ ድጋፍ ይቅርና፣ ለምሳሌ ቦንጋ ዉስጥ፣ በአገሪቱ ከመጀመሪያዎቹ ኤክስፖት ካምፓኒዎች የነበረዉ የቡና ፕሮሰሲንግና ኤክስፖት ካምፓኒ ተመስርቶ የነበረበና በሂደት የጠፋበትን፤ በ1920 ዓ ም ቦንጋ ዉስጥ የተሟላ አገልግሎት የሚሰጥ ሆስፒታል የነበረበትንና አሁን ግን የተዘጋበትን ሁኔታ ጨምሮ በሂደት የከሰሙና የአካባቢዉን የኋሊት ጉዞ የሚያሳዩ በርካታ ጉዳዮችን በዝርዝርና በመረጃ ማስድግፍ ይቻላል፡፡ ይህ ሁሉ በራሱ የሚወስን የህዝቡ ክልል ቢኖር አይደረግም ነበር፡፡

 

II.7. ባህልና ቋንቋ ማጎልበትና ማሳደግ አለመቻል፡፡

 

አካባቢዉ የበርካታ ነባር ብሄር፣ በሄረ ሰቦችና አብዛኛዎቹ ኢትዮጵያዊያን ብሄረሰቦች የሚገኙበት ነዉ፡፡ ህዝቡ ቋንቋዉንና ባህሉን እንዲዘነጋና ማንነቱ እንዳይታወቅ በተለያዩ ጊዜያት ከፍተኛ ጫና ነበረበት፡፡ ባህሉ በተቀናጀና በተቀነባበረ ሁኔታ እንዲጠፋ ብዙ ተጥሯል፡፡ የህዝቡ ቅርሶች ወደባህር ማዶ ጭምር ተወስደዉ ተሰዉረዋል፡፡ ቋሚ መረጃ ሊሆኑ የሚችሉት ንጉሳዊ ቤተ መንግስት፣ የአለባበስ፣ የአመጋገብ፤ የጥበብ መሠረቶች እንዲወድሙ ተደርጓል፡፡ የአሁኑ ትዉልድ እነዚህን ሁሉ አያዉቅም፡፡ በአካባቢዉ በርካታ የሚዳሰሱና የማይዳሰሱ የቱሪስት መስህቦችና ቅርሶችና፣ የኢኮ- ቱሪዝም ሃብቶች ቢኖሩም፣ በመጠኑም ቢሆን የሚያስተዋዉቁት አገር አቀፍ ሚዲያና፣ የዉጭ ዜጎች እንጂ የክልል ሚዲያ አይደለም፡፡ ባህልና ታሪክ ለማሳደግና ለማዳበር፣ የተደረጉ ጅማሮዎች በባለሥልጣናት፣ በረቀቀ መንገድ እንዲቆም፣ እንዲዛቡና፣ እንዲዳፈን ተደርጓል፡፡ በአጠቃላይ ህዝቡና በተለይም አዲሱ ትዉልድ ባህሉን ታሪኩንና ማንነቱን እንዲያዉቅና ስነ-ልቦናዉ እንዳያንሰራራ በርካታ ተግባራት ተፈፅመዋል፡፡ መፅሐፍትና፣ የባህል ሥራ ዉቴቶችን ከማደናቀፍ ጀመር ለምሳሌ በካፋ ዞን ዋና ከተማ በፕሬዝዳንት ነጋሦ ጊዳዳ የመሰረት ድነጋይ የተጣለለት፣ የሠማዕታት ኃዉልትና፣ የባህል ሙዝየም እነዲዳፈን የተደረገበት ይጠቀሳል፡፡ በአጠቃላይ የአካባቢዉን ህዝብ በርካታ ዝክረ-ታሪኮችና ዉጥኖችን በማደብዘዝና በማደናቀፍ፣ የሥነ-ልቦና ዘመቻ ተደርጓል፡፡

 

III. የአፈናዉ ማስፈፀሚያ ሥልት

 

በቀደሙት ዘመናት በተከታታይ በመጡ መንግሥታት የተፈፀሙ የአፈና፣ የዘረፋ ሥልቶችና ዉጤቶች ለመዘርዘር ራሱን የቻለ አጋጣሚና መድረክ የሚየስፈልግ ሲሆን ወቅታዊዉ ጉዳይ ላይ ማተከሩ፣ አሁን ያለዉን ስለሚገልፅና ወደ ወቅታዊ መፍትሄ ለማምራት ስለሚረዳ ካፋ በደቡብ ሥር ከወደቀ በሁዋላ ተግባራዊ እየሆነ ያለዉን የአፈናዉና ዘረፋ ሥልት በአጭሩ መጥቀስ ጠቃኒ ነዉ፡፡ ሥልቱ በአጭሩ ይህ ነዉ፡፡

III.1. በምስለኔ መግዛት፤ ሁሉንም አፈና የሚያቀናብሩት በሴረኝነታቸዉና ብቃታቸዉ ከየዞኑ የተመረጡ፣ ለክልሉና ለዋናዎቹ አለቆቻቸዉ እንደተፈለገዉ የሚታዘዙና፣

እነርሱም በተራቸዉ በየዞኑ ህዝባ ላይ ፈላጭ ቆራጭ የሆኑ ግለሰቦች ናቸዉ፡፡ እነዚህ በክልል ወይም በማዕከል፣ ከፍተኛ ቦታና ጥቅም ተስጥቷቸዉ በየመጡበት አካባቢ ላይ ባለሙሉ ሥልጣን፣ ተቆጣጠሪና፣ ገዢ ይሆናሉ፡፡ እነዚህ ተግባራቸዉ የአለቆቻቸዉን ትዕዛዝ መፈፀምና ሃብት ማካበት ብቻ ነዉ፡፡

 

III.2. በየደረጃዉ ታዛዥና ታማኝ አስፈፃሚዎች መመደብ፤ ከላይ በተጠቀሱት ምስለኔዎ መሪነትና እዉቀት በየደረጃዉ፣ ተመሳሳይ ሚናና ጥቅማ ጥቅም

የሚሰጣቸዉ አስፈፃሚዎች ይመደባሉ፡፡ እነዚህ ወደ ህዝቡ በቀረበ እርከን ላይ የሚመደቡ ሰዎች፣ የህዝቡን ስሜት መከታተልና ማፈን፣ ለገዢዎቻቸዉ ሁሉንም ማመቻቸትና ማስፈፀምና መፈፀም ሆኖ ቆይቷል፡፡ አልፎ አልፎ ህሊናቸዉ የቆረቆራቸዉ ተሿሚዎች ቢኖሩ እንኳን፣ ለራሳቸዉ ስለሚሰጉ ምንም ማድረግ አይችሉም፡፡ የሚሰታቸዉን ትዕዛዝ ላለመፈፀም ያንገራገሩ ወይም ያፈነገጡ ሲያጋጥሙ ምክንያት ተፈልጎ፣ ምክንያት ከቦታዉ ገለል ይደረጋሉ፣ ወይም ወደ እሥር ቤት Yወረወራሉ፡፡ በመሰረቱ ከእንደዚህ ዓይነቶቹ በስተቀር፣ ኢህአዴግ የሚመለምላቸዉ አብዛኛዎቹ ፣ ሆነ ብሎ ለዚህ የተመቹ ነበሩ፡፡ ጥቂቶችም በጊዜ ገብቷቸዉ ከመድረክ ሲጠፉ፣ ሌሎቹ ፀባቸያዉን አሳምረዉ መስለዉ ማደር ይቀጥላሉ ፡፡

 

III.3. አጠራጣሪ ካድሬዎች፣ ወደ መድረክ እንዳይመጡ ማድረግ፤

 

አንዱ ሥልት ደግሞ ገዢዎች የሚፈልጉትን ጉዳይ በቀላሉ፣ በሥልክ ትዕዛዝ ብቻ ጭምር

ለመፈፀም የማይመቹ አባላት እየታዩ ይወገዳሉ፡፡

አልፎ አልፎ ተመድበዉ ከነበሩትም፣ መጠየቅና፣ መከራከር የጀምሩት በፍጥነት ይወገዳሉ፡፡ በዋናነት ግን ከመጀመሪያዉ ለአካባቢዉ መብትና ጥቅም ተቆርቋሪና፣ ተወዳጅ የሆኑ ካድሬዎች ወደ ሥልጣን እንዳይመጡ ይደረጋል፡፡ በስህተት ሚስጥር ያወቁ ካሉም ተሸማቅቀዉ ጥጋቸዉን ይዘዉ ዝም እንዲሉ፣ የዉስጡን ሥርዓትና አሰራር ስለሚያዉቁም፣ አፋቸዉን ዘግተዉ፣ ራሳቸዉን ያገላሉ፣ ክትትልም ይደረግባቸዋል፣ አሊም በርግገዉ እንዲጠፉ ሴራ ይነደፋል፡፡

 

III.4. ንቁ ወጣቶችና ምሁራንን አስበርግጎ ማባረር፤

 

ሌላዉ የማስፈፀሚያ መንገድ ወጣት ምሩቃንን አስበርግጎ መባረር ነዉ፡፡ ሁሉም ዜጋ አካባቢዉን

ማገልገሉን የሚደግፍ መስሏቸዉ፣ ከኮሌጅ ሲመረቁ በጉጉትና በወኔ ወደ አካባቢያቸዉ የጎረፉትን ወጣቶች፣ መጀመሪያ ላለመቅጠር ማንገላታት፣ ከተቀጠሩም በየምክንያቱ ተስፋ በማስቆረጥ አካባቢዉን ለቀዉ እንዲሄዱ በማድረግ፣ በራሱ በአካባቢዉና በመንግሥት እንዳይተማመን በማድረግ ወገናዊነትና ብቃት ያለዉ፣ ጠያቂ ሰራተኛ እንዳይኖር ማድረግ መሰረታዊ ሥልት ነዉ፡፡ በዚህም የተነሳ በጉጉት ወደአካባቢዉ በመሄድ ሥራ ይዘዉ የነበሩ በርካታ ወጣት ምሩቃን መሃንዲሶች፣ ሐኪሞች፣ የግብርና ባለሙያዎች፣ ኢኮኖሚስቶች፣ የሂሳብ ባላሙያዎች፣ የዉሃና የተፈጥሮ ሃብት ባለሙያዎች፣ የኮምፒዩተርና ቴክኖሎጂ ባላሙያዎች፣ ተማርረዉ አካባቢዉን እንዲለቁ ተደርጓል፡፡ በዚህም፣ ወጣት ምሁራኑ፣ የሚከናወነዉን ዝርፊያና በደሎችን እያዩ ማለፍም ሆነ ታዘዉ ለመፈፀም ስለማይመቹ ይባረራሉ፡፡ ዘራፊዎቹና፣ ፍርፋሪ ለቃሚ አገልጋዮቹም እንደልብ፣ ያለ ብቁ ተመልካች፣ ያለተከራካሪና፣ ያለታዛቢ እንዲፈነጩ ተመቻችቷልÝÝ ከነዚህ ወጣት ምሁራን መካከል፣ ቁርጠኛ የሆኑ፣ ከሙያዊ አገልግሎት ባለፈ፣ የድርጅት አባል በመሆን ለዉጥ ለማምጣት ቢሞክሩም፣ ሙሰኞቹ በተለመደዉ ድርጅታዊና ቡድናዊ ሰንሰለት፣ ጠልፈዉ በመጣል፣ በመፈታተንና በማስጨነቅ እንደሌሎቹ ያባርራሉ፣ ወይም በማሸማቀቅ ዝም ያሰኛሉ፡፡

 

III.5. በአካባቢዉ የተወለዱ የሌላነት ስሜት ላቸዉ ጥቅመኞችን መጠቀም፤

 

ሌላዉ መንገድ በአካባቢዉ ተወልድዉ ያደጉ፣ ራሳቸዉን ባይተዋር አድርገዉና፣ ደብቀዉና ስሜታቸዉን ቀብረዉ የቆዩ፣ ወቅቱን የሚጠብቁትን ሰዎች መጠቀም ነዉ፡፡ እነዚህ ለግል ጥቅምና ዕድገት ሲሉ ራሳቸዉን ለክልሉ ገዢዎች አገልግሎት የመደቡ፣ በተለይም በቀጭን የደም ቆጠራ፣ የሌላ በሄረሰብ ደም እንዳላቸዉ የሚያምኑ አካባቢዉን የካዱ፣ ጥቂት ግለሰቦችን መጠቀም የተለመደ ነዉ፡፡ እነዚህ ስለአካባቢዉ ባላቸዉ እዉቀትና ባላቸዉ፣ ወይም በተደረገዉ ቅስቀሳ የሌላነት ስሜት የሰረፀባቸዉ ግለሰቦች በሚስጥር ተመዝዘዉ፣ የመረጃ ምንጭ በመሆንና፣ መስመር በመዘርጋት የገዢዎችን ተግባር ያገለግላሉ፡፡ ከነዚህ ጋር በቅርበት የሚሰሩ ገዢዎች አካባበቀጥታ መቆጣጠር ችለዋል፡፡

 

III.6. ከአካባቢዎቹ ጋር በዝምድና የሚገናኙ በሌላ አካባቢ ያደጉት መጠቀም፤

 

ከወቅቱ የደቡብ ባለሥልጣናት ጋር ትዉዉቅና ቀረቤታ ያላቸዉና ከመሃል የደቡብ ክልል አካባቢዎች የተገኙ፣ ባላቸዉ ዝምድና ጭምር ስለአካባቢዉ የሚያዉቁ ግለሰቦችን በቁልፍ የሃላፊነትቦታ መመደብ ሌላዉ ሥልት ነዉ፡፡ እነዚህ ዘመድ ቢኖራቸዉም በአካባቢዉ ባለማደጋቸዉ ባይተዋር የሆኑ፣ በአካባቢዉ ማህረሰብ የማይታወቁ፣ ምናልባትም ሲመለመሉ ጀምሮ ባይተዋር እንዲሆኑ ተደርገዉ የተቀረፁ፣ ክትትልና ልዩ እንክብካቤ፣ የሚደረግላቸዉ ግለሰቦች ዋናዉ ተግባራቸዉና ትኩረታቸዉ ሁሉ እስከወዲያኛዉ አካባቢዉን መድፈቅ፣ ምሁራንን ማሳደድ፣ የአካባቢዉን ጥቃቅን ነጋዴዎችና ጀማሪ ባለሃብቶች ማቆርቆዝ፣ የአካባቢዉን የተፈጥሮ ሃብትም አሳልፎ መስጠትና ራሳቸዉ ቸብችበዉ ኢኮኖሚያቸዉን መገንባት ነዉ፡፡

III.7. ከሌላ አካባቢ ሰዉ መመደብ፤ የመጨረሻዉ መንገድ ከዚያዉ አካባቢ የሚመች ከጠፋ፣ ወይም በዉጪ ሰዉ ቢሰራ የሚሻል ጉዳይ ሲኖር ከደቡብ ማዕከላዊ አካባቢዎች ሃላፊዎችን አምጥቶ በግልፅም ሆነ በሥዉር መመደብ ከተጀመረ ሰነባበተ፡፡

 

የመጨረሻዉን ይህን አማራጭ ለመትግበር እንዲመች ጥያቄ እንዳይነሳ በመጀመሪያና በቅድሚያ፣ የአካባቢዉን ልጆች በማሸማቀቅ፣ በየአጋጣሚዉ “ጠባብ፣ ጎጠኛ ወዘተ” በሚባሉ አነጋገሮች ማዉገዝና የመስፈራራት ሥራ ይሰራል፡፡

 

ማጠቃለያ

 

የራስ አስተዳደር ማጣት ከመጀመሪያዉ እስከዛሬ ዉጤቱ፤ በገዢዎች ረገድ አንድ ዓላማ፣ (ሃብት መቆጣጠር)፣ በተገዢዎች ረገድ ደግሞ መታፈን፣ ሞትና ስደት፣ መደህየት፣ በራስ አለመተማመን፣ ባህል ቋንቋና ማንነትን ማጣት መሆኑ ተረጋግጧል፡፡ መግቢያዉ ላይ በአጭሩ የተነገሩ በደሎች በዝርዘር ቢቀርቡ፣ በጣም አስከፊና ቀስቃሽ እንደሚሆኑ ስለሚታወቅ አጠር ብሎ ቀርቧል፡፡ በአጠቃላይ ምስለኔዎችና ሁሉም አስፈፃሚ የገዢዎችን ትዕዛዝና ጉዳይ ከማስፈፀም ሌላ፣ በተራቸዉ ዓይን ባወጣ መልኩ፣ ሥልጣናቸዉና ሰንሰለታቸዉ በፈቀደዉ መሰረት ሰዎችን በየቦታዉ በመመደብ መረባቸዉን በማጠናከር ዝርፊያና አፈና ማድረግ ነዉ፡፡ ለነዚህ አስፈፃሚዎች ደግሞ ክልሉና የበላዮቻቸዉ ከላላና ድጋፍ ያደርጉላቸዋል፡፡ ካፋ ራሱን ማስተዳደር እስኪጀምር፣ በኢትዮጵያ ዉሥጥ በአግባቡ የሚመራዉና የሚያስተዳድረዉ፣ ተጠሪነቱና፣ ተጠያቂነቱ ለራሱ ለህዝቡ የሆኑ፣ መሪዎቹን መምረጥ አይችልም፡፡ ከራሱ ተጨባጭ ሁኔታ ጋር የሚጣጣም ፖሊስ፣ ስትራቴጂና ደንብ ማዉጣት፣ የአካባቢዉንና የአገር ሃብት መጠበቅ፣ ማልማትና መጠቀም፣ አብሮ ማደግና መበልፀግ፣ አይችልም፡፡ ራሱን አስተዳድሮ፣ እንደዜጋ እኩል መታየት፣ ሰብአዊ መብቱን ማስከበርና፣ እኩልነት ላይ የተመሰረተ አገራዊ አስተዋፅኦና ተሳትፎ ማድረግ፣ ተከባብሮና ተማምኖ መኖር አይችልም፡፡ ለአገሪቱም ተገቢዉን ሚና መጫወትና፣ በአጠቃላይ የአገሪቱ አንድ ጉልህ አካል ሆኖ መቀጠል አይችልም፡፡

 

አሁን በተደረሰበት ደረጃ ግን በአግባቡ ራሱን ማስተዳደር ካልቻለ፣ እየተካሄደ ያለዉን ዝርፊያና አፈናእያወቀ፣ ዝም ብሎ መቀጠል አይችልም፡፡ በመሆኑም አሁን የተጀመረዉ የህዝብ ጥያቄ ወደ አልተገባ አቅጣጫ እንዳያመራ ሁሉም ሊያስብበት ይገባል፡፡ የካፋና ምዕራብ ዞኖች የክልል ጥያቄ፣ መሰረት የሌለዉ የጥቂቶች ጉዳይ አይይደለም፤ የቆየ ራስን የማስተዳደር ጥያቄ ቀጣይ ሂደት፣ በታሪካዊ መሰረት የተደገፈ፣ አሳማኝና ተጨባጭ መሰረት ያለዉ ነዉ፡፡ በአጠቃላይ ካፋ አስከ ዛሬም ድረስ ከማህበራዊና ኤኮኖሚያዊ ልማት፣ እንዲሁም ከፖለቲካ መገለሉ በመቀጠሉ፣ የዛሬዉ ትዉልድና መንግሥት ወቅቱን የሚመጥን፣ መፍትሄ በመስጠት የህዝቡን መብቶች፣ ጥቅምና ክብር በህጋዊ መንገድ ማስከበር ይጠበቅበታል፡፡

ከG.C.

ካፋ ሚዲያ kaffamedia

Leave a comment

ማሳሰቢያ፣ ለመንግሥት ሃላፊዎች  


ማሳሰቢያ፣ ለመንግሥት ሃላፊዎች

 

በደቡብ ክልል ምዕራባዊ ዞኖች፣ ሰፊ ለም መሬት እያለ፣ ወጣቶች ብቻ ሳይሆኑ፣ በርካታ ገበሬዎችም ጭምር፣ መሬት እንደሌላቸዉ ለረጅም ጊዜ፣ በተደጋጋሚ ሲቀርብ የነበረ ጥያቄ ነዉ፡፡ ለምሳሌ ካፋ ዉስጥ ይህ ጉዳይ፣ በ1998 ዓ.ም. ለቀድሞዉ ጠ/ሚ/ (በወቅቱ የመንግሥት ተጠሪ ሚ/ር) እና የክልሉ ድርጅት መሪ ለነበሩት አቶ ሃይለማሪያም የቀረበ ሲሆን፣ በየጊዜዉ ለመጡ የክልሉ ሃላፊዎች የቀረበ ቢሆነም ተገቢዉን ምላሽ ግን አላገኘም፡፡

 

ማንም የሚያዉቀዉ በአገሪቱ ባለፉት አሥር ዓመታት የተደረገዉ የሰፈራ ፕሮግራም፣ በመንግሥት ታቅዶ፣ በየክልሉም በአባል ድርጅቶችና በክልል መንግሥታት መተግበሩ ይታወቃል፡፡ መንግሥትም ዕቅዱን ለአጋሮች ጭምር አሳዉቆ ድጋፍ ማግኘቱ የታወቃል፡፡ በደቡብ ክልል የታቀደዉ ሰፈራ ደግሞ ከዞን ወደ ሌላ ዞንና፣ ሰፋሪዎች በያሉበት ዞን ከአንዱ ወደ ሌላ ቦታ እንደሚሆን፣ የሚሰፍረዉ የቤተሰብ ብዛት ጭምር በመንግሥት ግልፅ ተደርጎ ነበር፡፡ በሚያሳዝን ሁኔታ ለዓለም ጭምር ያሳወቀዉ ጉዳይ፣ አድሏዊ በሆነ መንገድ ከየዞኑ የሚደረገዉን ሰፈራ ዞኖች ራሳቸዉ እንዲደግፉት የደቡብ ክልል ትቷል፡፡ ሰፈራዉ በሙሉ የሚደረገዉ በምዕራብ ዞኖች ዉስጥ በመሆኑ፣ የተደረገዉ አድልኦም የተለመደ በመሆኑ፣ የሚገርም አይደለም፡፡

 

በዚህም መሰረት ሁሉም ተሟልቶላቸዉ፣ ከደቡብ ዞኖች ብዙ ኪ.ሜ. ርቀዉ ተጉዘዉ ሰፈራ ተደርጓል፡፡ ለእነዚህ ብዙ ኪሎ ሜትሮችን ርቀዉ ለሰፈሩት ወገኖች፣ መሰረተ-ልማት ተሟልቶ፣ የእርሻ ግብዓት ተሟልቶ፣ ፀጥታዉ ተጠብቆ፣ ከፍተኛ እንከባክቤ ተደርጎ ነዉ፡፡ በሂደቱ ተቀባይ አካባቢዎች በራሳቸዉ ወጪ ክትትልና ድጋፍ አድርገዋል፡፡ የአካባቢዉ ህዝብ ግን፣ቀዬዉ በሰፈራና፣ በኢንቨስትመንት ስም ሲሸነሸንና፣ ሲዘረፍ፣ እያየ ህግ በማክበር ብቻ የበይ-ተመልካች ሆኖ ቆይቷል፡፡

 

ወደ ሌላ ቦታ ለማስፈር፣ መሰረተ-ልማትና ሌላ ድገፍ ማድረግ ያልቻሉ ዞኖችም በአጎራባች ወረዳዎች ከማስፈር ይልቅ፣ የተወሰኑ ወጣቶችን በያሉበት አካባቢ አደራጅተዉ፣ ለዘመናት ህዝቡ በወል ጠብቆ ይዞት የነበረዉን የግጦሽ መሬት በማከፋፈል፣ የግብር ይዉጣ ሥራ ሰርተዋል፡፡ በዚህ የተወሰኑ ወጣቶችን ዝም ማድረግ የተሞከረ ሲሆን፣ በሌላ በኩል ግን መላ ህዝቡ ከስምንት ዓመታት ወዲህ የወተት የግጦሽ ቦታ በማጣት፣ ላምና ጥጃዋን ቀርቶ፣ ለቀለቡ የሚያርስበትን አንድ በሬ እንኳን መንከባከብ ስላቃተዉ ያለዉን ሁሉ ሽጦ ወደ ባሰ ድህነት ዕየወረደ ነዉ፡፡ የተወሰኑት ልጆቻቸዉን ከትምህርት አስቅርተዉ ላማስጠበቅ ሲመክሩ፣ ልጅ የሌላቸዉ አሮጊቶችና ሽማግሌዎች ደግሞ ከአቅማቸዉ በላይ የከብት እረኛ መሆን መፐክረዋል፡፡

 

በአሁኑ ወቅት ህዝቡ፣ ከመቶ ዓመት በፊት እንደሆነዉ፣ ወተት ቀርቶ፣ እበት እንኳን መናፈቅ ጀምሯል፡፡ የመሬት ጥበት ባለባቸዉ የአገሪቱ አከባቢዎች እንኳን፣ እስካሁን የተንጣለለ የጋራ የግጦሽ መሬት ተከልሎ፣ እንስሳት ይርመሰመሳሉ፡፡ በተቃራኒዉ፣ ከዞን ዉጪ ለሚደረግ ሰፈራና ለኢንቨስትመንት መሬት እየተመደበ ባለበት አካባቢ፣ ለዉስጥ ሰፈራ ድጋፍ አይደረግም በማለት፣ ጥቂት ወጣቶችን በግጦሽ መሬት እንዲሰፍር ማድረግ፤ ህዝቡንም ከብቶችህን በየጓሮህና፣ በማሳህ ዉስጥ ጠብቅ፣ ካልሆነም ሽጥ ማለት፣ በዚህም ህፃናትን ያለ ወተት፣ ገበሬዉን ያለበሬ ማስቀረት ለህዝብ ከቆመ መንግሥት የማይጠበቅ፣ ሌላዉ ታሪክ ይቅር የማይለዉ ግፍ፡ ሲሆን ዉጤቱም አስከፊ ነዉ፡፡

 

አሁን ደግሞ ወጣቱ መሬት ሲጠይቆ ቆይቶ፣ ተስፋ ሲቆርጥ፣ ከተለመደዉ አካሄድ ዉጭ፣ በራሱ መንገድ ከኢንቨስተሮች የተረፈዉን ደን መከፋፈል ጀምሯል፡፡ በመሰረቱ ወጣቱ በዚህ መንገድ ደኑን መዉረሩ አይደገፍም፡፡ ጥያቄዉ ግን ሰርቶ ማደግ ከሆነ በአግባቡ ሊፈታለት ይገባል፡፡ የወጣቱ የመሬት ጥያቄ ሰርቶ ለመልማት ከሆነ፣ እንደሌሎች ወጣቶች፣ በተገቢዉ መንገድ ሊደገፍ ይገባል፡፡ በመሆኑም የነበረዉ አመራር ቢያበላሸዉም፣ አሁን ያለዉ መንግሥት ይህንን ጉዳይ ቅድሚያ ሰጥቶ፣ አድሎዉን እንዲቀለብስ፣ በቃሉ መሰረትም፤ በጥናት ላይ ተመስርቶ፣ ደኖችን በማይነካ መንገድ፣ ለመሬት አልባ ወገኖች በሙሉና፣ በተለይም ለወጣቶች፣ በህጋዊ መንገድ፣ የመሬት ዕደላ እንዲያደርግ ይገባል፡፡ ለሌሎች ሰፋሪዎች እንደተደረገዉም፣ የክልሉ መንግሥት፣ በጀት መድቦ፣ ድጋፍ ማድረግ፣ መሰረተ-ልማት ማሟላት፣ ዘር፣ መሳሪያና ሌሎች ለመቋቋም አስፈላጊ ነገሮችን መደጎም፣ በሰፈራዉም አካባቢ ፀጥታዉን ማስጠበቅ ይጠበቅበታል፡፡

 

ይህ ካልሆነ ግን ግልፅ የሆነ ማግለል፣ ንቀትና፣ ጥላቻ እንደቀጠለ መገንዘብ ይቻላል፡፡ በአግባቡ ባልተመራ ሁኔታ፣ ወጣቱ በዙሪያዉ ያለችዉን የቀረችዉን ደን ካወደመ፣ ጉዳቱ የአገርና የዓለም ሁሉ መሆኑም ሊታወቅ ይገባል፡፡ እየታየ ያለዉ ግጭት፣ የንብረት ዉድመትና፣ አሁን ደግሞ ከጫፍ እስከ ጫፍ ደን ላይ መስፈር ትክክላኛ መንገድ አይደለም፡፡ ሥራ ያጣ፣ ኑሮዉ በመንገድ ላይ የሆነ፣ ወጣት ግን ከሁዋላዉ የሚገፋፋዉ ሃይል ካለ፣ ሊገነፍል ይችላል፡፡ መንግሥት ህዝቡን ማወያየትና ማደራጀት፣ ለቁልፍ ችግሮች ፍትሃዊ መፍትሄ መስጠት፣ ህግና ሥርዓት ማስከበር ይጠበቅበታል፡፡

ከG.C

ካፋ ሚዲያ kaffamedia